Chị Minh, chủ quán phở ở Little Saigon, đã sống ở California hơn 8 năm, đang hồi hộp chờ tin về hồ sơ định cư của cả gia đình. Khi nhận được thông báo mới từ Sở Di trú Mỹ, chị bàng hoàng: “Nếu phải quay về Việt Nam nộp hồ sơ, tôi không biết phải xoay xở ra sao với con nhỏ, nhà cửa và công việc ở đây.”
Anh Hoàng, kỹ sư IT ở Houston, cũng chia sẻ nỗi lo tương tự. Vợ anh vừa mới sinh con đầu lòng, giấy tờ chờ duyệt thẻ xanh gần 2 năm. “Bây giờ bảo về Việt Nam làm lại thủ tục, vừa tốn kém vừa sợ rủi ro bị kéo dài vô thời hạn,” anh nói.
Nỗi lo đang lan rộng trong cộng đồng người Việt tại Mỹ, nhất là với những gia đình đã ổn định cuộc sống, đầu tư công sức và tài chính để chờ có thẻ xanh. Quy định mới từ chính phủ Mỹ khiến nhiều người như chị Minh và anh Hoàng đứng trước ngã rẽ khó lường.
Chuyện gì đã xảy ra?
Ngày 24/5, Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) công bố quy định mới: Những người nước ngoài đang ở Mỹ mà muốn điều chỉnh tình trạng cư trú để nhận thẻ xanh (permanent resident card) buộc phải trở về nước xuất xứ để nộp đơn qua Bộ Ngoại giao Mỹ (State Department), thay vì chờ giải quyết trong nước như trước đây.
Theo báo cáo của VnExpress English, quyết định này vấp phải phản ứng mạnh từ các tổ chức hỗ trợ di trú, vì nó có thể khiến hàng trăm ngàn người bị gián đoạn, thậm chí mất cơ hội định cư lâu dài tại Mỹ.
Thuật ngữ "adjustment of status" — điều chỉnh tình trạng cư trú — vốn là con đường phổ biến cho nhiều người Việt đã sinh sống, làm việc, học tập tại Mỹ hợp pháp nhưng chưa có thẻ xanh. Trước đây, họ có thể ở lại Mỹ, làm việc bình thường trong thời gian chờ duyệt hồ sơ. Nay, với thay đổi này, họ buộc phải rời đi, chấp nhận rủi ro khi phỏng vấn ở lãnh sự quán Mỹ tại Việt Nam, và phải tự lo chi phí đi lại, sinh hoạt, thậm chí có thể bị cấm nhập cảnh lại nếu không may bị từ chối.
Ảnh hưởng đến người Việt tại Mỹ
Quy định mới này trực tiếp tác động tới hàng ngàn người Việt đang sống trong tình trạng "ở lưng chừng" giữa mong manh và hy vọng. Đặc biệt, nhóm bị ảnh hưởng nặng nhất gồm:
Chủ doanh nghiệp nhỏ như chị Minh: Nếu rời Mỹ, việc kinh doanh gián đoạn, nguy cơ mất khách, mất nguồn thu nhập chính. "Tiệm đóng cửa, khách quen họ sẽ sang chỗ khác, chưa kể tiền thuê mặt bằng vẫn phải trả," chị lo lắng.
Người lao động hợp pháp đang chờ duyệt hồ sơ: Anh Hoàng tiết lộ, chỉ riêng chi phí vé máy bay cho cả gia đình về Việt Nam đã hơn 5,000 USD. Trong thời gian chờ phỏng vấn ở Hà Nội hay TP.HCM, anh không thể làm việc từ xa ổn định, đồng nghĩa thu nhập giảm mạnh.
Sinh viên mới tốt nghiệp, lao động diện H-1B: Nhiều bạn trẻ chưa kịp gia hạn visa hoặc thay đổi tình trạng hợp pháp sẽ đứng trước rủi ro bị "mắc kẹt" ở Việt Nam, cơ hội quay lại Mỹ không còn chắc chắn. Theo số liệu từ Bộ An ninh Nội địa Mỹ, năm 2023, có hơn 18,000 người Việt nộp hồ sơ điều chỉnh tình trạng cư trú.
Người lớn tuổi, về hưu: Những người này thường gặp khó khăn về sức khỏe, chăm sóc y tế và tài chính. Nếu buộc phải về Việt Nam, quá trình chờ giấy tờ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến an sinh, thậm chí bị đứt gãy quyền lợi bảo hiểm xã hội, y tế.
Trước đây, việc nộp hồ sơ và chờ duyệt tại Mỹ giúp nhiều gia đình Việt ổn định tâm lý, duy trì công việc cũng như cuộc sống. Nay, không ít người lo sợ nếu bị từ chối tại lãnh sự quán, họ sẽ mất luôn cơ hội quay lại Mỹ — tất cả mọi đầu tư cho tương lai bỗng thành số 0.
Bạn nên làm gì?
Nếu bạn hoặc người thân đang trong quá trình chờ thẻ xanh, đây là những bước cần cân nhắc ngay:
- Kiểm tra kỹ trạng thái hồ sơ trên website chính thức của USCIS (uscis.gov) bằng mã số hồ sơ cá nhân, cập nhật thông tin mới nhất từ phía Sở Di trú.
- Chủ động liên hệ luật sư di trú uy tín để được tư vấn về trường hợp cụ thể: hồ sơ nào sẽ buộc phải về Việt Nam, hồ sơ nào có thể tiếp tục xử lý tại Mỹ.
- Chuẩn bị hồ sơ cá nhân kỹ lưỡng, bao gồm bản dịch, kiểm tra giấy tờ hợp lệ, giấy khai sinh, hộ chiếu, lý lịch tư pháp và bằng chứng cư trú hợp pháp tại Mỹ để tránh sai sót khi nộp tại lãnh sự quán.
- Dự trù tài chính: Tính toán chi phí vé máy bay, ăn ở, hồ sơ tại Việt Nam; cân nhắc thời gian có thể bị kéo dài do backlog ở lãnh sự quán.
- Theo dõi thông báo mới nhất từ USCIS, Bộ Ngoại giao Mỹ và Đại sứ quán/Lãnh sự quán Mỹ tại Việt Nam. Đường dây nóng USCIS: 1-800-375-5283. Website: uscis.gov
Nếu bị yêu cầu về Việt Nam, hãy chuẩn bị kế hoạch dự phòng cho công việc, việc học, chăm sóc gia đình ở Mỹ trong thời gian vắng mặt. Đặc biệt, nên tìm luật sư chuyên hỗ trợ hồ sơ "consular processing" (xử lý qua lãnh sự) để tránh bị mất quyền trở lại Mỹ do hiểu nhầm quy định.
Thay đổi lớn của chính phủ Mỹ lần này đặt cộng đồng người Việt trước thách thức chưa từng có, buộc mỗi gia đình phải tính toán kỹ lưỡng từng quyết định, từng bước đi. Tuy chưa biết tương lai sẽ ra sao, hy vọng mọi người sẽ đoàn kết, chia sẻ kinh nghiệm, và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ để không ai bị bỏ lại phía sau trên hành trình giấc mơ Mỹ — vốn đã rất gian nan.
"Dù thử thách đến đâu, chỉ cần giữ vững niềm tin và chuẩn bị kỹ lưỡng, mọi cánh cửa đều có thể mở ra."
Disclaimer: Bài viết mang tính tham khảo. Độc giả nên tìm hiểu thêm từ nguồn chính thống trước khi quyết định. © 2026 Vietlinker.com