Vào ngày 16/7/2026, một thiên thạch lao qua bầu trời miền Đông Mỹ với tiếng nổ siêu thanh, rung chuyển cả New York trước khi vỡ thành nhiều mảnh rơi xuống ngôi nhà ở Hillsborough, New Jersey. Mảnh thiên thạch xuyên thủng mái nhà và trần phòng ngủ, bốc mùi lưu huỳnh nồng nặc. Chủ nhà đã nhanh chóng thu thập các mảnh vỡ bằng găng tay và bảo quản trong lọ riêng, giúp mẫu vật giữ được độ tinh khiết cao.
Một thiên thạch nặng hơn 1 kg, rơi xuyên qua mái một ngôi nhà ở bang New Jersey (Mỹ) 2 năm trước, mang đến cho các nhà khoa học những manh mối quan trọng về sự tồn tại của nước thời cổ đại và các hợp chất hữu cơ trong giai đoạn đầu của Hệ Mặt Trời.
Nhờ sự phối hợp nhanh chóng với Hiệp hội Thiên thạch Mỹ, các mảnh vỡ được gửi đến các nhà khoa học. Nhóm nghiên cứu quốc tế do Peter Jenniskens (Viện SETI và NASA) dẫn dắt đã tiến hành phân tích chi tiết, công bố kết quả trên tạp chí Science Advances ngày 15/7.
Các nhà khoa học xác định thiên thạch thuộc nhóm chondrite carbon hiếm CM1/2 – sự kết hợp giữa hai loại CM1 (từ tiểu hành tinh chứa nước) và CM2 (nguyên thủy). Đây chỉ là mẫu vật thứ hai thuộc nhóm này được tìm thấy trên Trái Đất. Thiên thạch chứa đầy axit amin, hợp chất hữu cơ và hạt muối nhỏ, chứng tỏ nó hình thành trong môi trường có nước lỏng trên tiểu hành tinh mẹ.
Nước muối đã thúc đẩy các phản ứng hóa học, cho phép phosphate tồn tại và thúc đẩy sự hình thành các phân tử hữu cơ phức tạp. Phân tích đồng vị carbon và nitơ cho thấy các chondrite carbon nguyên thủy như CM từng mang vật chất hữu cơ đến Trái Đất sơ khai, góp phần vào “kho dự trữ tiền sinh học” trước khi sự sống xuất hiện.
Khám phá này cung cấp manh mối quan trọng về cách các tiểu hành tinh chứa nước có thể vận chuyển hợp chất cần thiết cho sự sống đến Trái Đất. Các axit amin và phân tử hữu cơ hòa tan trong thiên thạch CM cho thấy vai trò tiềm năng của chúng trong quá trình hình thành sự sống. Nhóm nghiên cứu đang so sánh mẫu vật với các mẫu từ Bennu (NASA) và Ryugu (Nhật Bản) để làm rõ hơn nguồn gốc.
Dữ liệu từ camera dân sự và thông tin quỹ đạo cho thấy thiên thạch xuất phát từ vành đai tiểu hành tinh giữa Sao Hỏa và Sao Mộc. Việc bảo quản mẫu vật tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Mỹ ở New York sẽ cho phép các nghiên cứu sâu hơn trong tương lai.
Sự kiện thiên thạch rơi vào nhà dân hiếm khi xảy ra nhưng mang lại giá trị khoa học to lớn nhờ mẫu vật nguyên vẹn. Nó bổ sung dữ liệu quý cho các sứ mệnh lấy mẫu tiểu hành tinh, giúp con người hiểu rõ hơn về lịch sử hệ Mặt Trời và nguồn gốc sự sống.
Thiên thạch Hillsborough nhắc nhở chúng ta rằng vũ trụ vẫn đang “gửi quà” đến Trái Đất, và mỗi mảnh vỡ có thể chứa đựng những bí mật quan trọng về hành tinh của chúng ta.
Nguồn tham khảo: Space, Science Advances, Phys.org, CNN và các tổ chức nghiên cứu NASA, SETI (cập nhật 20/7/2026).