Một sự cố kỹ thuật nghiêm trọng tại hệ thống Motor Vehicle Commission (MVC) của bang New Jersey đã phơi bày những lỗ hổng tiềm ẩn trong quy trình đăng ký cử tri tự động tại Mỹ. Theo thông báo từ Thống đốc Mikie Sherrill hôm 21/7/2026, khoảng 6.600 cá nhân đã tự khai "không phải công dân Mỹ" khi nộp đơn xin giấy phép lái xe hoặc thẻ căn cước, nhưng do lỗi phần mềm, thông tin của họ vẫn được chuyển tiếp và đăng ký vào danh sách cử tri bang.
Lỗi này diễn ra trong suốt một năm, từ tháng 6/2023 đến tháng 6/2024 – dưới thời chính quyền trước – và đã được khắc phục vào tháng 6/2024. Phân tích sơ bộ cho thấy dưới 400 người trong nhóm này đã tham gia bỏ phiếu. Họ bao gồm cả người ủng hộ Dân chủ, Cộng hòa và không đảng phái, phân bố rải rác khắp bang. Thống đốc Sherrill nhấn mạnh: "Chúng tôi chưa có bằng chứng cho thấy bất kỳ kết quả bầu cử nào bị thay đổi do sự cố này."
Bối cảnh và quy trình tự động đăng ký cử tri
New Jersey, như nhiều bang khác, áp dụng hệ thống đăng ký cử tri tự động khi người dân tương tác với cơ quan nhà nước, đặc biệt là MVC. Khi nộp đơn xin giấy tờ tùy thân, hệ thống sẽ hỏi về quốc tịch và truyền dữ liệu sang cơ quan bầu cử nếu đủ điều kiện. Tuy nhiên, lỗi phần mềm đã bỏ qua câu trả lời "không" của người khai, dẫn đến đăng ký nhầm.
Thống đốc Sherrill – người nhậm chức sau sự cố – cho biết bà chỉ biết thông tin này gần đây và đã chỉ đạo điều tra độc lập, xóa ngay lập tức những hồ sơ nhầm lẫn khỏi danh sách cử tri. Nhà cung cấp phần mềm (IDEMIA) khẳng định trách nhiệm xác minh thuộc về bang, trong khi chính quyền bang đổ lỗi cho lỗi kỹ thuật của vendor. Sự việc làm dấy lên tranh cãi về trách nhiệm và tính minh bạch.
Tác động thực tế và phản ứng chính trị
Mặc dù số lượng phiếu không hợp lệ (<400) rất nhỏ so với quy mô bầu cử (ví dụ: Thống đốc Sherrill thắng cách biệt gần nửa triệu phiếu năm 2025), bất kỳ sai sót nào cũng có thể ảnh hưởng đến lòng tin công chúng, đặc biệt trong bối cảnh các cuộc bầu cử sát nút. Phe Cộng hòa, dẫn đầu bởi các nghị sĩ như Joseph Pennacchio, kêu gọi điều tra liên bang độc lập, đình chỉ tạm thời đăng ký tự động và truy tố nếu có vi phạm. Bộ Tư pháp Mỹ dưới chính quyền Trump đã yêu cầu New Jersey cung cấp danh sách chi tiết trong 5 ngày làm việc.
Ngược lại, Thống đốc Sherrill khẳng định chính quyền của bà đang hành động quyết liệt để khắc phục, đồng thời chỉ trích việc chính quyền liên bang "chính trị hóa" vấn đề. Bà nhấn mạnh nhu cầu thay thế vendor và cải thiện hệ thống để tránh tái diễn.
Sự việc xảy ra trong bối cảnh rộng lớn hơn: Chính quyền Trump thúc đẩy dự luật SAVE America với yêu cầu nghiêm ngặt hơn về giấy tờ tùy thân và chứng minh quốc tịch khi bỏ phiếu. Bộ An ninh Nội địa cũng kêu gọi các bang sàng lọc danh sách cử tri bằng cơ sở dữ liệu quốc gia, dù một số báo cáo cho thấy hệ thống này đôi khi đánh dấu sai công dân hợp pháp.
Phân tích và bài học cho hệ thống bầu cử Mỹ
Đây không phải lần đầu tiên các bang đối mặt với vấn đề đăng ký nhầm do tích hợp hệ thống DMV – voter rolls. Nó nhấn mạnh thách thức của tự động hóa: tiện lợi nhưng đòi hỏi kiểm soát chặt chẽ và minh bạch cao. Với các bang tự quản lý bầu cử, sự khác biệt về quy trình có thể dẫn đến rủi ro không đồng đều trên toàn quốc.
Đối với cộng đồng người Việt và di dân tại Mỹ, sự việc nhắc nhở tầm quan trọng của việc cập nhật tình trạng quốc tịch chính xác và theo dõi thông tin từ chính quyền địa phương. Dù chưa có bằng chứng gian lận có hệ thống, các trường hợp như vậy làm gia tăng lo ngại về tính toàn vẹn bầu cử – vấn đề đang nóng bỏng trong năm bầu cử. Các chuyên gia kêu gọi đầu tư công nghệ tốt hơn, kiểm toán định kỳ và giáo dục cử tri để duy trì niềm tin vào nền dân chủ.
Thống đốc Sherrill cam kết "tìm ra vấn đề và sửa chữa", trong khi phe đối lập đòi hỏi trách nhiệm rõ ràng hơn. Cuộc điều tra liên bang sẽ làm sáng tỏ thêm mức độ nghiêm trọng và bài học cần rút ra cho tương lai.
(Hình minh họa 1: Thống đốc Mikie Sherrill phát biểu về sự cố – tìm ảnh công khai từ Reuters/AP)
Bài viết dựa trên thông tin công khai từ Thống đốc New Jersey, Reuters, NJ Globe và các nguồn uy tín khác.