Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) ngày 7/7/2026 đã chính thức thông báo tạm thời dỡ bỏ lệnh đình chỉ đối với Ủy ban Olympic Nga (ROC) – lệnh cấm được áp đặt từ tháng 10/2023 sau khi Nga sáp nhập các tổ chức thể thao từ các vùng lãnh thổ chiếm đóng của Ukraine. Quyết định này được xem là bước ngoặt quan trọng, mở đường cho thể thao Nga tái xuất tại Olympic Los Angeles 2028 và các sự kiện quốc tế khác.
Cửa trụ sở Ủy ban Olympic Nga ở Moscow, Nga ngày 13/10/2023. Ảnh: Reuters
Theo thông báo của IOC, ROC đã tuân thủ các yêu cầu bằng cách loại bỏ tư cách thành viên của các tổ chức thể thao tại các khu vực bị chiếm đóng. IOC nhấn mạnh rằng các vận động viên Nga không thể bị trừng phạt vì hành động của chính phủ, đồng thời khẳng định nguyên tắc trung lập của Olympic. Tuy nhiên, IOC vẫn duy trì giám sát chặt chẽ và yêu cầu các VĐV Nga phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn chống doping nghiêm ngặt.
Lệnh cấm ROC được IOC áp đặt sau khi Nga đưa các tổ chức thể thao từ vùng lãnh thổ Ukraine bị chiếm đóng vào thành viên, vi phạm Hiến chương Olympic. Hậu quả là Nga không thể tham dự Olympic Paris 2024 dưới quốc kỳ và chỉ một số ít VĐV được phép thi đấu với tư cách trung lập (AIN). Tương tự, Nga cũng vắng mặt tại Olympic Mùa đông Milano-Cortina 2026.
Với quyết định mới, IOC khuyến nghị các Liên đoàn Thể thao Quốc tế (IFs) dỡ bỏ các khuyến nghị hạn chế đối với VĐV Nga và Belarus. Các vận động viên sẽ có thể tham gia vòng loại Olympic 2028, nhưng IOC chưa quyết định về việc sử dụng quốc kỳ, quốc ca hay tên “Nga” tại Los Angeles. Nhiều khả năng họ vẫn phải thi đấu dưới hình thức trung lập như trước đây.
VĐV người Nga Nikita Filippov từng giành HC bạc ở nội dung trượt tuyết leo núi – nước rút nam tại Olympic mùa đông Milano Cortina 2026 với tư cách VĐV trung lập. Ảnh: Reuters
Quyết định của IOC phản ánh nỗ lực cân bằng giữa nguyên tắc thể thao và chính trị. Một mặt, IOC khẳng định “không thể trừng phạt VĐV vì hành động của chính phủ”; mặt khác, vẫn duy trì lập trường ủng hộ Ukraine bằng cách tiếp tục cấm các quan chức Nga và không tổ chức sự kiện tại Nga/Belarus.
Về mặt thể thao, Nga sở hữu nền thể thao mạnh ở nhiều môn như đấu vật, judo, bắn súng, thể dục dụng cụ... Sự trở lại của họ có thể nâng cao chất lượng cạnh tranh tại Olympic 2028. Tuy nhiên, lệnh cấm doping lịch sử và các vụ bê bối doping trước đây khiến nhiều ý kiến lo ngại về tính công bằng.
Ukraine bày tỏ phản đối mạnh mẽ, gọi đây là “tín hiệu đáng lo ngại” và cho rằng IOC đang nhượng bộ trước áp lực. Nhiều quốc gia phương Tây cũng bày tỏ lo ngại, trong khi Nga hoan nghênh quyết định này như một “chiến thắng của công lý thể thao”. Các Liên đoàn quốc tế như FIFA, UEFA hiện vẫn duy trì lệnh cấm riêng đối với Nga ở một số môn.
Việc IOC dỡ bỏ lệnh cấm ROC là bước đi thực tế nhằm bảo vệ tinh thần Olympic, nhưng cũng đặt ra thách thức lớn về việc duy trì sự đoàn kết và công bằng trong bối cảnh địa chính trị phức tạp. Thành công của quyết định này sẽ phụ thuộc vào việc thực thi nghiêm ngặt các quy định chống doping và giám sát chặt chẽ. Olympic 2028 tại Los Angeles hứa hẹn sẽ là một kỳ đại hội đầy kịch tính, không chỉ về thành tích thể thao mà còn về những vấn đề chính trị - ngoại giao đằng sau.
Nguồn tham khảo:
Tổng hợp từ trang chính thức IOC, Reuters, The Guardian, BBC, VnExpress (cập nhật 7-8/7/2026).