El Niño là gì và vì sao cả thế giới lo ngại?
El Niño là hiện tượng nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương tăng cao bất thường. Dù xảy ra ở Thái Bình Dương, hiện tượng này có thể làm thay đổi mô hình thời tiết trên phạm vi toàn cầu.
Theo các nhà khoa học khí hậu, El Niño thường kéo theo nắng nóng kéo dài tại Đông Nam Á, Australia và một số khu vực châu Phi, đồng thời làm gia tăng nguy cơ hạn hán, cháy rừng và suy giảm nguồn nước. Trong khi đó, một số nơi khác trên thế giới lại phải đối mặt với mưa lớn và lũ lụt nghiêm trọng.
Đông Nam Á có thể chịu ảnh hưởng nặng nề
Nhiều chuyên gia khí tượng nhận định các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan, Indonesia, Philippines và Malaysia có nguy cơ chịu tác động rõ rệt nếu El Niño xuất hiện trở lại.
Nguồn nước tại các hồ chứa, sông ngòi và hệ thống thủy lợi có thể giảm mạnh. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân mà còn tác động trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và năng lượng thủy điện.
Trong những đợt El Niño trước đây, nhiều khu vực tại Đông Nam Á từng ghi nhận nhiệt độ vượt ngưỡng lịch sử, kéo theo tình trạng thiếu nước và thiệt hại mùa màng trên diện rộng.
Giá lương thực toàn cầu có thể tăng
Một trong những mối lo lớn nhất là tác động của El Niño đối với nguồn cung lương thực.
Khi thời tiết khô hạn kéo dài, năng suất các loại cây trồng chủ lực như lúa gạo, ngô, đậu nành và lúa mì có thể sụt giảm đáng kể. Điều này làm tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung và đẩy giá thực phẩm trên thị trường quốc tế tăng cao.
Các chuyên gia kinh tế cảnh báo nếu El Niño kéo dài, người tiêu dùng trên toàn thế giới có thể phải đối mặt với áp lực lạm phát thực phẩm trong năm 2027.Nguy cơ cháy rừng và khủng hoảng môi trường
Bên cạnh hạn hán, El Niño còn làm gia tăng nguy cơ cháy rừng tại nhiều khu vực có khí hậu khô nóng.
Indonesia từng trải qua các đợt cháy rừng nghiêm trọng trong những năm El Niño mạnh, gây ô nhiễm không khí trên diện rộng và ảnh hưởng đến sức khỏe của hàng triệu người dân trong khu vực.
Các chuyên gia khí hậu cho rằng biến đổi khí hậu toàn cầu đang khiến những hiện tượng thời tiết cực đoan như El Niño trở nên khó dự đoán và có cường độ mạnh hơn trước.
Các quốc gia bắt đầu chuẩn bị ứng phó
Trước nguy cơ El Niño quay trở lại, nhiều quốc gia đã bắt đầu xây dựng các kịch bản ứng phó.
Các biện pháp được triển khai bao gồm tăng cường dự trữ nước, nâng cấp hệ thống cảnh báo sớm, hỗ trợ nông dân chuyển đổi cây trồng phù hợp với điều kiện khô hạn và chuẩn bị nguồn lực phòng chống cháy rừng.
Giới chuyên gia nhận định việc chuẩn bị sớm có thể giúp giảm đáng kể thiệt hại về kinh tế và xã hội nếu hiện tượng El Niño thực sự hình thành trong những tháng tới.
Thế giới bước vào giai đoạn thời tiết khó lường
Sự kết hợp giữa El Niño và biến đổi khí hậu đang tạo ra những thách thức ngày càng lớn cho các quốc gia trên toàn cầu.
Từ nguy cơ thiếu nước, mất mùa đến cháy rừng và lạm phát lương thực, những tác động của hiện tượng khí hậu này có thể lan rộng vượt xa phạm vi thời tiết thông thường.
Trong bối cảnh đó, các chuyên gia nhấn mạnh rằng đầu tư vào hệ thống dự báo khí hậu, quản lý tài nguyên nước và phát triển nông nghiệp bền vững sẽ là chìa khóa để giảm thiểu những rủi ro trong tương lai.