Vụ án xảy ra vào khoảng rạng sáng Chủ Nhật (12/7/2026) tại một khu đô thị hóa tư nhân (urbanización privada) ở Olón, một thị trấn ven biển thuộc giáo xứ Manglaralto, tỉnh Santa Elena. Theo các nhân chứng và thông báo từ cảnh sát Ecuador, một nhóm gồm hơn một chục kẻ vũ trang đã cải trang thành cảnh sát quốc gia Ecuador, khống chế lực lượng bảo vệ của khu dân cư rồi xông thẳng vào ngôi nhà David Macías đang thuê. Chúng đã bắn chết nạn nhân ngay tại chỗ trước khi bỏ trốn. Đến nay, chưa có ai bị bắt giữ liên quan đến vụ việc.
Đối tượng có biệt danh "Fito" sau khi bị bắt giữ vào tháng 6 năm 2025. (Ảnh: Kho lưu trữ EFE)
David Gabriel Macías Villamar được cảnh sát xác nhận là một lãnh đạo khu vực (cabecilla regional) của băng đảng Los Choneros – tổ chức tội phạm có tổ chức mạnh nhất và lâu đời nhất tại Ecuador. Anh ta từng bị kết án về tội âm mưu tội phạm vào năm 2018 và trong thời gian ngồi tù đã tuyển mộ nhiều thành viên mới cho băng đảng, đồng thời nắm quyền kiểm soát một phần nhà tù nơi anh bị giam giữ.
“El Fito” – José Adolfo Macías Villamar – là nhân vật trung tâm của Los Choneros. Băng đảng này đã kiểm soát nhiều nhà tù và khu vực buôn lậu ma túy tại Ecuador trong nhiều năm, đồng thời bị Mỹ liệt vào danh sách Tổ chức Khủng bố Nước ngoài (Foreign Terrorist Organization). “El Fito” bị kết án 34 năm tù vì tội buôn lậu ma túy, giết người và tội phạm có tổ chức. Ông ta từng trốn thoát khỏi nhà tù vào năm 2024, gây chấn động dư luận, trước khi bị bắt lại vào tháng 6/2025 và bị dẫn độ sang Mỹ.
Hiện tại, “El Fito” đang bị giam giữ tại Mỹ và chờ xét xử tại tòa án liên bang Brooklyn (Eastern District of New York) với các cáo buộc buôn lậu ma túy vào Mỹ, buôn vũ khí và thực hiện các hành vi bạo lực cực đoan. Một người anh trai khác của ông, Ronald Javier Macías Villamar (biệt danh “Javi”), cũng vừa bị bắt tại Colombia hồi tháng 6/2026.
Việc David Macías bị sát hại chỉ vài tuần sau những đòn giáng liên tiếp đối với gia đình và cấu trúc lãnh đạo của Los Choneros được xem là một sự kiện nghiêm trọng, có thể là dấu hiệu của cuộc chiến quyền lực nội bộ hoặc đòn tấn công có chủ đích từ các băng đảng đối thủ (như Los Lobos hoặc các nhóm liên kết với Mexico).
Ecuador đang đối mặt với cuộc khủng hoảng an ninh nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại. Các băng đảng tội phạm có tổ chức như Los Choneros đã mở rộng ảnh hưởng mạnh mẽ, kiểm soát nhiều nhà tù và thực hiện các vụ giết người hàng loạt, tống tiền và buôn lậu ma túy quy mô lớn. Tỷ lệ giết người tại Ecuador tăng vọt trong những năm gần đây, biến một số khu vực ven biển và thành phố cảng như Guayaquil thành những điểm nóng bạo lực.
Vụ tấn công tại Olón – một khu vực vốn được coi là tương đối yên bình và là điểm đến du lịch – càng cho thấy các băng đảng sẵn sàng sử dụng các phương thức tinh vi (cải trang thành lực lượng chức năng) để thực hiện các vụ ám sát có chủ đích. Đây là chiến thuật từng được sử dụng nhiều lần tại các nước Mỹ Latinh có vấn đề tội phạm có tổ chức nghiêm trọng.
Vụ giết hại David Macías được coi là một đòn giáng mới vào Los Choneros trong bối cảnh tổ chức này đang chịu áp lực lớn từ cả phía chính quyền Ecuador lẫn Mỹ. Với việc lãnh đạo tối cao bị dẫn độ và nhiều thành viên cấp cao bị bắt giữ, băng đảng có thể đang rơi vào tình trạng hỗn loạn nội bộ hoặc bị các đối thủ khai thác để tranh giành lãnh thổ và tuyến buôn lậu.
Chính quyền Ecuador chưa đưa ra bình luận chi tiết về động cơ vụ tấn công, song các chuyên gia an ninh nhận định đây có thể là thông điệp gửi đến phần còn lại của Los Choneros hoặc là dấu hiệu cho thấy cuộc chiến giữa các băng đảng tại Ecuador vẫn đang diễn ra khốc liệt.
Vụ việc một lần nữa nhắc nhở cộng đồng quốc tế về mức độ nghiêm trọng của tình hình an ninh tại Ecuador – quốc gia từng được coi là tương đối ổn định nhưng nay đã trở thành một trong những điểm nóng tội phạm có tổ chức và bạo lực băng đảng tại Mỹ Latinh.
Nguồn tham khảo chính:
BBC, Infobae, các cơ quan báo chí Ecuador (Ecuavisa, Expreso).