"Em Lan, sinh viên năm cuối ngành Data Science tại Đại học Minnesota, gần như bật khóc khi nhận tin nhắn từ anh trai: 'Đường lấy thẻ xanh cho du học sinh sắp bị siết chặt rồi đấy em ơi!'. Ngồi co ro bên cửa sổ phòng trọ, Lan nghĩ đến bảy năm cha mẹ chắt chiu cho mình đặt chân đến Mỹ, giờ đây lại đối diện với ngã rẽ bất ngờ.
Câu chuyện của Lan cũng là nỗi băn khoăn của hàng nghìn gia đình người Việt: Liệu con đường từ visa du học sinh (F-1) sang thẻ xanh Mỹ, vốn đã chông gai, nay có còn lối đi không? Sự thay đổi chính sách đột ngột của Mỹ đang làm bao ước mơ phải cân nhắc lại.
Chuyện gì đã xảy ra?
Ngày 21/5 vừa qua, Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) ban hành quy định mới, đảo chiều chính sách lâu nay về việc chuyển diện từ du học sinh sang thường trú nhân (thẻ xanh). Theo đó, việc nộp đơn xin chuyển diện (adjustment of status) khi đang ở Mỹ không còn là quy trình chuẩn, mà trở thành "ngoại lệ" – chỉ áp dụng trong trường hợp đặc biệt, thay vì rộng rãi như trước.
Theo nguồn từ VnExpress English, động thái này nhằm "siết chặt" con đường định cư của du học sinh quốc tế, trong đó người Việt là một trong những cộng đồng lớn nhất. Adjustment of status (AOS) là quy trình cho phép một người đang ở Mỹ hợp pháp (ví dụ visa du học F-1) chuyển sang thẻ xanh mà không cần rời khỏi Mỹ, vốn là lựa chọn của đa số du học sinh Việt vài năm qua.
Ảnh hưởng đến người Việt tại Mỹ
Với quy định mới, những ai đang học tập tại Mỹ bằng visa F-1 sẽ khó tạo dựng lộ trình an toàn để ở lại Mỹ lâu dài. Theo số liệu của Bộ An ninh Nội địa Mỹ, năm 2023 có gần 22.000 du học sinh Việt Nam đang theo học tại các trường Mỹ, đứng thứ 5 toàn cầu. Đợt thay đổi này dự kiến tác động trực tiếp đến họ.
Nguyễn Văn Trường, 25 tuổi, nhân viên IT tại Silicon Valley, là cựu du học sinh vừa chuyển sang diện làm việc OPT (Optional Practical Training) chia sẻ: "Trước đây, tôi tính xin employer bảo lãnh rồi nộp AOS luôn ở Mỹ, nhưng với luật mới, mọi thứ trở nên mơ hồ, nguy cơ phải về nước hoặc đi qua bước trung gian rắc rối hơn".
Các doanh nghiệp, đặc biệt là các tiệm nail, nhà hàng nơi chủ yếu tuyển người Việt, cũng sẽ bị ảnh hưởng khi việc giữ chân nhân sự chất lượng – vốn là cựu du học sinh – trở nên khó đoán. Chị Thu Hà, chủ tiệm nail ở Atlanta, thổ lộ: "Đào tạo được một bạn thợ giỏi đã khó, giờ các em sợ không dám ở lại làm lâu vì sợ hồ sơ không được duyệt, rồi mất cơ hội định cư".
So với trước đây, khi quy trình AOS được xem là lối đi chính thống, giờ đây nhiều du học sinh buộc phải cân nhắc con đường khác như xin việc ở nước ngoài, hoặc trở về Việt Nam. Điều này không chỉ tác động tới kế hoạch định cư cá nhân mà còn thay đổi tính toán tài chính, kinh doanh của hàng nghìn gia đình người Việt từng gửi con sang Mỹ học tập với hy vọng "an cư lạc nghiệp".
"Không ai nghĩ chuyện du học, ở lại Mỹ ổn định lại khó đột ngột như vậy – giờ mình phải chuẩn bị kỹ càng hơn từng bước một", anh Trường nói.
Bạn nên làm gì?
Trước sự thay đổi này, người Việt đang học tập tại Mỹ hoặc có ý định định cư nên chủ động rà soát lại lộ trình của mình:
- Chủ động liên hệ với bộ phận International Student Office và cố vấn trường để cập nhật chính sách mới, tránh thông tin sai lệch.
- Nếu dự định chuyển diện sang thẻ xanh, hãy cân nhắc chuẩn bị hồ sơ thật chắc, tham khảo ý kiến luật sư di trú chuyên về du học sinh. Trang web tham khảo: uscis.gov hoặc hotline USCIS: 1-800-375-5283.
- Những ai sắp hết hạn visa có thể tính đến phương án apply visa H-1B hoặc tìm kiếm các chương trình định cư khác như EB-2, EB-3. Lưu ý deadline H-1B thường vào đầu tháng 3 mỗi năm.
- Xem xét các lựa chọn nghề nghiệp tại Canada, Úc hoặc trở về Việt Nam phát triển nếu cảm thấy rủi ro tại Mỹ quá lớn.
- Gia đình tại Việt Nam cần thận trọng trong quyết định gửi con sang Mỹ thời điểm này, nên chuẩn bị phương án dự phòng tài chính và giấy tờ.
Chuyến tàu định cư Mỹ chưa bao giờ dễ dàng, và nay lại thêm thử thách mới cho người Việt xa xứ. Nhưng mỗi thay đổi chính sách đều mở ra cơ hội cho những ai chuẩn bị kỹ càng và chủ động thích nghi. Chặng đường phía trước có thể khó đoán, nhưng hy vọng sẽ thuộc về người biết nhìn xa và kiên trì theo đuổi ước mơ.
Disclaimer: Bài viết mang tính tham khảo. Độc giả nên tìm hiểu thêm từ nguồn chính thống trước khi quyết định. © 2026 Vietlinker.com