Dịch bắt đầu bùng phát từ tháng 5/2026 tại tỉnh Ituri (đặc biệt các khu vực Mongbwalu, Bunia, Rwampara), sau đó lan sang North Kivu và một phần South Kivu. Một số ca đã được ghi nhận tại Uganda qua di chuyển qua biên giới. Tỷ lệ tử vong hiện khoảng 23%, với 56 người đã hồi phục. Tuy nhiên, tỷ lệ truy vết tiếp xúc chỉ đạt 56% và số ca thực tế có thể cao hơn nhiều do cơ sở hạ tầng y tế yếu và xung đột vũ trang kéo dài ở khu vực.
Tình hình hiện tại và thách thức
Dịch lan nhanh ở khu vực đông dân cư, có nhiều hoạt động khai mỏ và di cư.
Nhân viên y tế là nhóm nguy cơ cao, nhiều người đã nhiễm bệnh.
Không có vaccine hoặc thuốc điều trị đặc hiệu dành cho chủng Bundibugyo (khác với chủng Zaire trước đây).
WHO đã tuyên bố đây là Tình trạng Khẩn cấp Y tế Công cộng Quốc tế (PHEIC) từ tháng 5/2026. Mỹ và các tổ chức quốc tế đang hỗ trợ hàng trăm triệu USD cho công tác ứng phó.
Các tổ chức như WHO, CDC Mỹ, MSF (Bác sĩ Không Biên giới) đang triển khai trung tâm điều trị, hỗ trợ PPE, và tăng cường giám sát biên giới. Tuy nhiên, xung đột địa phương, thiếu lòng tin từ cộng đồng và một số vụ tấn công vào cơ sở y tế đang cản trở nghiêm trọng nỗ lực kiểm soát dịch.
Người đang ở Mỹ: Không có ca Ebola nào được ghi nhận tại Hoa Kỳ liên quan đến đợt dịch này. CDC duy trì mức cảnh báo du lịch và khuyến cáo tránh các khu vực dịch.
Người có kế hoạch về thăm quê hương hoặc châu Phi: Kiểm tra chặt chẽ thông tin du lịch, tránh khu vực Ituri và các tỉnh lân cận. Tuân thủ nghiêm ngặt biện pháp phòng ngừa: rửa tay thường xuyên, tránh tiếp xúc với người bệnh, động vật hoang dã và tang lễ truyền thống.
Cảnh giác chung: Ebola lây qua chất dịch cơ thể, không lây qua không khí. Tuy nhiên, với tốc độ lây lan hiện tại, mọi người cần cập nhật thông tin từ nguồn uy tín (WHO, CDC, Bộ Y tế Việt Nam).
Kết luận
Dịch Ebola 2026 tại Congo đang là mối đe dọa nghiêm trọng đối với khu vực Trung Phi. Sự hỗ trợ quốc tế khẩn cấp và hợp tác từ cộng đồng địa phương là yếu tố quyết định để kiểm soát dịch trước khi lan rộng thêm. Cộng đồng người Việt tại Mỹ nên theo dõi sát sao và chuẩn bị thông tin phòng ngừa cho người thân ở quê nhà hoặc khu vực có nguy cơ.