Công thức thuế quan mang tên 'Ngày Giải phóng' do Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ công bố tháng 4/2025 đang bị các nhà kinh tế chỉ ra những thiếu sót nghiêm trọng.
Chuyện gì đang xảy ra
Khi công thức được công bố, nhiều kinh tế gia nhận thấy công thức chứa ký hiệu Hy Lạp và trích dẫn học thuật nhưng nhanh chóng lộ ra sự thiếu chặt chẽ. Theo nguồn The Hill, các chuyên gia ban đầu cho rằng công thức mang vẻ bề ngoài ấn tượng, song sau khi phân tích chi tiết thì độ tinh vi giảm mạnh.

Việc công thức thuế quan được xây dựng như thế nào vẫn là câu hỏi lớn. Bài viết trên The Hill đặt vấn đề: chính quyền Trump lo ngại công chúng biết điều gì về cách thức xây dựng mức thuế này.
Bối cảnh chính sách thuế quan Mỹ
Thuế quan là công cụ thương mại do chính phủ Mỹ áp dụng để bảo vệ ngành nội địa hoặc đàm phán với đối tác nước ngoài. Công thức 'Ngày Giải phóng' được giới thiệu như một mô hình tính toán có cơ sở học thuật. Tuy nhiên, nguồn The Hill cho biết các kinh tế gia phát hiện công thức không phản ánh đầy đủ các yếu tố kinh tế thực tế.
Đối với cộng đồng người Việt tại Mỹ, những thay đổi về thuế quan có thể ảnh hưởng đến chi phí nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam, từ đó tác động đến giá thành sản phẩm bán tại thị trường Mỹ. Nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ người Việt hoạt động trong lĩnh vực bán lẻ, thực phẩm hoặc hàng tiêu dùng có thể phải điều chỉnh kế hoạch nhập hàng.
Tác động đến người Việt ở Mỹ
Người Việt kinh doanh tại Mỹ thường nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam hoặc các nước châu Á. Khi thuế quan thay đổi, chi phí vận chuyển và thuế nhập khẩu có thể tăng, dẫn đến giá bán lẻ cao hơn. Theo The Hill, cách xây dựng công thức thuế vẫn chưa rõ ràng, khiến doanh nghiệp khó dự báo chi phí tương lai.
Người làm công ăn lương cũng có thể chịu gián tiếp khi giá hàng hóa tiêu dùng tăng. Những người về hưu sống bằng tiền tiết kiệm hoặc đầu tư chứng khoán có thể thấy biến động nếu thị trường phản ứng với chính sách thương mại mới.

Bạn nên làm gì
- Kiểm tra nguồn cung ứng hàng hóa hiện tại và tính toán chi phí nếu thuế quan tăng thêm 10-20%.
- Liên hệ kế toán hoặc chuyên gia thuế để đánh giá tác động cụ thể đến doanh nghiệp.
- Theo dõi thông báo chính thức từ Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (ustr.gov) thay vì dựa vào tin đồn.
- Xem xét đa dạng hóa nguồn cung hoặc điều chỉnh giá bán trước khi chi phí thực tế tăng.
- Nếu doanh nghiệp lớn, tham khảo ý kiến luật sư chuyên về thương mại quốc tế trước khi ký hợp đồng dài hạn.

Cộng đồng người Việt nên chuẩn bị phương án dự phòng cho cả hai kịch bản thuế quan tăng hoặc giảm. Việc theo dõi dữ liệu kinh tế chính thức giúp giảm rủi ro quyết định sai lầm.
Những câu hỏi còn bỏ ngỏ
The Hill đặt câu hỏi liệu công chúng có được tiếp cận đầy đủ dữ liệu và phương pháp tính toán đằng sau công thức hay không. Hiện chưa có thông tin chính thức giải thích chi tiết cách thức xây dựng công thức này.

Chính sách thuế quan có thể tiếp tục thay đổi trong những tháng tới. Doanh nghiệp và người tiêu dùng cần theo dõi các thông báo mới từ chính phủ Mỹ để có quyết định kịp thời.
- Bài viết mang tính tham khảo. Độc giả nên tìm hiểu thêm từ nguồn chính thống trước khi quyết định. © 2026 Vietlinker.com
