Nhà Trắng công bố cuối ngày 25/9: hai nước đạt đồng thuận về “đối xử thuế quan thuận lợi hơn” cho 30 tỷ USD hàng không nhạy cảm mỗi chiều. Bộ Ngoại giao Trung Quốc xác nhận đây là một trong tám điểm đồng thuận trong chuyến thăm cấp nhà nước ba ngày của Chủ tịch Tập Cận Bình. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nói với CNBC rằng nhiều chi tiết sẽ được công bố thứ Hai; điều khoản đã được đàm phán nhiều tuần. Hai bên chưa công bố mức thuế cuối cùng hay danh sách đầy đủ mặt hàng.
Container tại cảng Mỹ trong bối cảnh thương chiến. Nguồn: gCaptain
Phía Mỹ: Trung Quốc giảm thuế với nông sản, cá và hải sản, gỗ và sản phẩm gỗ, mỹ phẩm, thiết bị y tế. Phía Trung Quốc: Mỹ giảm thuế với đồ gia dụng nhỏ, đồ chơi, đồ trang trí lễ hội, ghế trẻ em. Nhà Trắng nói Trung Quốc sẽ nhập ít nhất 10 triệu tấn than Mỹ năm 2027 và lại năm 2028 — Trung Quốc từng nằm top 5 nhập than Mỹ trước khi cắt mạnh năm 2025 vì thương chiến. Hai bên lập Board of Trade (Hội đồng Thương mại), đề xuất từ chuyến thăm Bắc Kinh tháng 5, chính thức thành lập tuần này; lập thêm Board of Investment.
Thỏa thuận nằm trên nền đình chiến thương mại Busan (tháng 10/2025) vừa được gia hạn thêm hai tháng, từ 10/11/2026 sang 10/1/2027, theo Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent. Mục tiêu: có thêm thời gian đàm phán gói lớn hơn. Chip, đất hiếm, hàng “nhạy cảm” không nằm trong gói 30 tỷ USD; bản fact sheet Nhà Trắng mơ hồ về đất hiếm. Hai bên cũng đồng ý đối thoại AI (vòng tới tháng 11) và kênh thông báo sự cố AI. Ngoại trưởng Vương Nghị gọi chuyến thăm “mở chương mới” trong quan hệ.
Nhận định:
Gói 30 tỷ USD mỗi chiều là bước hạ nhiệt có chọn lọc, không phải dỡ thương chiến. Hàng tiêu dùng rẻ (đồ chơi, ghế trẻ em, đồ gia dụng) và nông sản Mỹ được ưu tiên vì dễ thấy với cử tri trước giữa kỳ. Chip, đất hiếm, công nghệ kép vẫn đứng ngoài. Greer nói rõ: mức thuế cụ thể chưa công bố. Đình chiến Busan kéo đến tháng 1/2027 chỉ mua thời gian. Với nông dân Mỹ và nhà nhập khẩu đồ mùa lễ, đây là tín hiệu giá có thể dịu; với chuỗi cung ứng chiến lược, chưa đổi hướng. Chi tiết thứ Hai sẽ cho biết đây là giảm thật hay chỉ “khuyến nghị” trên giấy.
