Cộng đồng Rastafari tại Kenya một lần nữa vấp phải thất bại pháp lý trong nỗ lực lâu năm nhằm hợp pháp hóa việc sử dụng cần sa (marijuana) cho mục đích tôn giáo. Tòa án Kenya gần đây đã bác bỏ đơn kiện, khẳng định rằng việc cấm cần sa là hợp hiến và không vi phạm quyền tự do tôn giáo theo luật pháp nước này.
Rastafari là một phong trào tôn giáo - văn hóa có nguồn gốc từ Jamaica, coi cần sa là “thảo dược thiêng” (holy herb) được sử dụng trong cầu nguyện, thiền định và nghi thức cộng đồng. Tại Kenya, cộng đồng Rastafari tồn tại từ nhiều thập kỷ, chủ yếu tập trung ở khu vực ven biển và một số thành phố lớn.
Người đại diện cộng đồng lập luận rằng lệnh cấm cần sa hiện hành vi phạm quyền tự do tôn giáo được bảo đảm trong Hiến pháp Kenya. Họ yêu cầu tòa án công nhận ngoại lệ tôn giáo tương tự như một số quốc gia khác trên thế giới đã làm.
Tuy nhiên, tòa án cho rằng lợi ích công cộng trong việc kiểm soát chất gây nghiện vượt trội hơn quyền lợi tôn giáo cụ thể. Quyết định này được đưa ra sau khi xem xét bằng chứng khoa học về tác hại tiềm ẩn của cần sa và cam kết của Kenya trong các công ước quốc tế về kiểm soát ma túy.
Một thành viên của cộng đồng Rastafari tại Kenya giới thiệu mẫu hạt cần sa tại Tòa án Tối cao Milimani / LEAH MUKANGAI
Một số tổ chức nhân quyền ủng hộ cộng đồng, cho rằng Kenya nên xem xét cách tiếp cận cân bằng hơn, cho phép sử dụng y tế và tôn giáo có kiểm soát. Ngược lại, các nhóm chống ma túy hoan nghênh phán quyết, khẳng định cần duy trì lập trường cứng rắn để bảo vệ giới trẻ và trật tự xã hội.
Kenya hiện vẫn duy trì chính sách cấm nghiêm ngặt đối với cần sa, dù một số quốc gia châu Phi như Morocco, Lesotho hay Zimbabwe đã nới lỏng quy định cho mục đích y tế hoặc công nghiệp. Phán quyết của tòa Kenya phản ánh sự thận trọng của nhiều quốc gia đang phát triển khi đối mặt với áp lực từ cả phong trào hợp pháp hóa toàn cầu và lo ngại về lạm dụng chất gây nghiện.
Đây là lần thứ hai cộng đồng Rastafari Kenya thất bại trong nỗ lực pháp lý tương tự. Lần trước, tòa án cũng bác bỏ với lý do tương tự.
Phán quyết khiến cộng đồng Rastafari tiếp tục hoạt động trong vùng xám pháp lý, ảnh hưởng đến thực hành tôn giáo và văn hóa của họ. Nhiều người hy vọng vào các thay đổi lập pháp trong tương lai hoặc can thiệp từ cấp cao hơn.
Vụ việc một lần nữa đặt ra câu hỏi về sự cân bằng giữa quyền tự do tôn giáo và chính sách kiểm soát ma túy quốc gia. Trong bối cảnh xu hướng hợp pháp hóa cần sa lan rộng trên thế giới, Kenya có thể phải xem xét lại lập trường của mình trong những năm tới.
Thất bại của cộng đồng Rastafari tại Kenya cho thấy rào cản pháp lý và xã hội đối với việc công nhận nghi thức tôn giáo liên quan đến chất gây nghiện vẫn còn lớn. Dù tôn trọng quyền tự do tôn giáo là nguyên tắc quan trọng, các quốc gia vẫn ưu tiên lo ngại sức khỏe cộng đồng và an ninh xã hội. Câu chuyện này có thể trở thành tiền lệ cho các phong trào tương tự ở châu Phi và các khu vực khác.
Tác giả / Nguồn:
Tổng hợp từ các nguồn tin Kenya và quốc tế về vụ kiện (tháng 7/2026).