Theo dữ liệu từ Stop AAPI Hate và các nguồn chính thức, số lượng bắt giữ người gốc Á, trong đó có Việt Nam, bởi ICE đã tăng gấp gần bốn lần so với giai đoạn trước. Nhiều trường hợp liên quan đến các lệnh trục xuất cũ từ những năm 1990, nhắm vào người tị nạn có tiền án (dù đã thụ án), dẫn đến các cuộc biểu tình lớn tại Little Saigon đòi bảo vệ gia đình và công nhận đóng góp của cộng đồng. Tại Houston – khu vực có dân số Việt Nam lớn thứ ba cả nước – các chính sách mới như buộc hầu hết người xin green card phải về nước gốc nộp đơn đang gây ùn tắc tòa án di trú và ảnh hưởng trực tiếp đến lao động trong ngành nail, spa, thực phẩm và bất động sản.
Bộ Tư pháp Mỹ đang đẩy mạnh các vụ tước quốc tịch (denaturalization) với mục tiêu xử lý 100-200 hồ sơ mỗi tháng trong năm 2026, tập trung vào những trường hợp bị cáo buộc gian lận hoặc che giấu tiền án. Dù chính quyền nhấn mạnh đây là biện pháp bảo vệ tính toàn vẹn của hệ thống di trú, nhiều chuyên gia và tổ chức ủng hộ cộng đồng lo ngại về rủi ro lạm dụng, tạo không khí sợ hãi lan rộng, khiến người dân ngại tham gia hoạt động kinh tế hoặc báo cáo tội phạm.
Phân tích và góc nhìn đa chiều
Từ góc nhìn của chính quyền Trump, các chính sách này nhằm thực thi nghiêm luật pháp, ưu tiên an ninh quốc gia và bảo vệ việc làm cho người Mỹ bản xứ bằng cách giảm nhập cư bất hợp pháp và siết chặt quy trình hợp pháp. Những nỗ lực này được cho là cần thiết để sửa chữa những lỗ hổng trong hệ thống di trú trước đây, đặc biệt với các trường hợp có tiền án hoặc gian lận.
Ngược lại, các tổ chức cộng đồng và chuyên gia di trú nhấn mạnh tác động tiêu cực đến kinh tế - xã hội. Cộng đồng Việt Nam, với tỷ lệ nhập tịch cao (khoảng 78%), đóng góp lớn vào các ngành dịch vụ và tiểu thương, đang đối mặt với nguy cơ thiếu lao động, giảm doanh thu và căng thẳng tâm lý. Tại Little Saigon – biểu tượng của tinh thần tị nạn và chống cộng – các cuộc biểu tình phản ánh nỗi lo gia đình ly tán và mất niềm tin vào hệ thống. Ở Houston, áp lực từ chính sách liên bang còn ảnh hưởng đến quan hệ hợp tác giữa chính quyền địa phương và cộng đồng, có thể làm chậm lại sự phát triển kinh doanh của các doanh nghiệp Việt như Dewdi Day Spa hay chuỗi nail salon.
Tổng thể, dù một bộ phận cộng đồng ủng hộ kiểm soát biên giới chặt chẽ, đa số lo ngại các biện pháp cứng rắn sẽ ảnh hưởng lâu dài đến thế hệ trẻ và khả năng hội nhập. Các luật sư di trú khuyến nghị người dân kiểm tra hồ sơ cá nhân, chuẩn bị giấy tờ và tham khảo ý kiến chuyên gia để bảo vệ quyền lợi. Tình hình đang diễn biến phức tạp, đòi hỏi sự cân bằng giữa an ninh và nhân đạo để duy trì sức sống của cộng đồng Việt Nam – một phần quan trọng của nền kinh tế và văn hóa Mỹ.