Anh Thắng, chủ một tiệm phở khiêm tốn trên đường Bolsa, vẫn nhớ như in cảm giác tự hào khi nhìn đoàn xe hoa rực rỡ, lân múa và cờ đỏ vàng tung bay dưới nắng Tết năm nay. Nhưng anh cũng không khỏi chạnh lòng khi nghe bạn bè bàn tán: "Năm nay thành phố xài bao nhiêu tiền ngân sách cho parade nhỉ? Rồi ai phải trả cuối cùng?"
Chị Hương, nhân viên văn phòng ở Garden Grove, vừa đóng thuế tài sản đầu năm, nhíu mày đọc bản tin: chi phí tổ chức parade đã giảm mạnh so với năm ngoái, nhưng số tiền hàng chục nghìn đô vẫn là gánh nặng mà cư dân nơi đây không thể ngó lơ. Câu hỏi đặt ra: Tết parade – niềm tự hào cộng đồng – đang được tổ chức bằng túi tiền ai?
Chuyện gì đã xảy ra?
Theo báo cáo mới nhất của thành phố Westminster, Tết parade 2026 mừng Xuân Bính Ngọ đã thu hút khoảng 15.000 người dự trực tiếp và lên tới 250.000 lượt xem qua truyền hình địa phương – một con số ấn tượng cho cộng đồng người Việt lớn nhất ngoài Việt Nam. Sự kiện diễn ra ngày 21/2, trải dài trên trục đường Bolsa sôi động, với hơn 2.500 người tham gia diễu hành và hàng chục xe hoa, đội lân, ban nhạc học sinh nối đuôi nhau rực rỡ khoe sắc.
Khác với các năm trước, lần này thành phố Westminster chỉ tốn 51.961 USD từ ngân sách, giảm gần 70% so với chi phí tổ chức năm 2025 lên tới 156.261 USD. Lý do? Thành phố đã kêu gọi được 127.233 USD tài trợ, trong đó riêng Quỹ Westminster Tết Parade vận động hơn 60.000 USD.
Tuy nhiên, con số này vẫn là khoản tiền "out-of-pocket" – tức là tiền cuối cùng chính quyền phải rút từ quỹ chung, phần lớn đến từ thuế cư dân. Ở Mỹ, các khoản chi kiểu này thường phải trình Hội đồng thành phố phê duyệt, xuất phát từ ngân sách công – và nói cách khác, mỗi cư dân Little Saigon đều góp một phần vào lễ hội này, dù trực tiếp hay gián tiếp qua thuế tài sản, thuế kinh doanh.
Ảnh hưởng đến người Việt tại Mỹ
Đối với các chủ tiệm nail, nhà hàng như anh Thắng, khoản thuế tài sản và phí giấy phép kinh doanh đã tăng nhẹ vài năm gần đây. "Tiền parade có giảm, nhưng áp lực vẫn lên vai người làm ăn nhỏ như tụi mình. Một năm, mỗi tiệm phải chi vài ngàn đô tiền thuế, chưa kể lạm phát, chi phí nhân công tăng. Nếu năm nào parade đội chi phí, đương nhiên Hội đồng sẽ phải cân nhắc tăng thu hoặc cắt dịch vụ khác," anh Thắng chia sẻ.
Chị Hương – người mua nhà lần đầu, chia sẻ: "Mỗi lần nhận hóa đơn thuế property tax, tôi đều ngạc nhiên không rõ tiền mình đóng vào cuối cùng dùng cho việc gì. Parade là truyền thống đẹp, nhưng nên minh bạch – cộng đồng phải biết và có quyền góp ý về cách chi tiêu."
Cộng đồng sinh viên, người về hưu cũng ít nhiều cảm nhận tác động. Em Quang, sinh viên Đại học Cal State Fullerton, nhận xét: "Tết parade giúp tụi em giữ gìn bản sắc, nhưng nếu bị cắt giảm tài trợ học bổng, chương trình cộng đồng để dồn cho parade, thì em không đồng tình." Trong khi đó, cô Thanh – hưu trí ở Westminster – cho biết: "Tiền ngân sách là của chung. Nếu không có giám sát, rất dễ bị lạm chi, hoặc thiếu công bằng trong chia sẻ lợi ích."
Thực tế, phần lớn cư dân không biết rõ về quy trình xét duyệt ngân sách, chưa chủ động góp ý hoặc lên tiếng khi có thay đổi chi tiêu công. Điều này dẫn đến nhiều khoản chi "đã rồi", người dân chỉ biết sau khi sự kiện đã diễn ra, mọi việc đã được quyết.
Bạn nên làm gì?
Cộng đồng người Việt tại Little Saigon có thể chủ động hơn trong việc giám sát và đóng góp ý kiến về các khoản chi tiêu công, đặc biệt liên quan đến các sự kiện lớn như Tết parade. Một số bước cụ thể:
- Đọc kỹ thông báo ngân sách, báo cáo chi tiêu của thành phố (có thể tìm tại trang web City of Westminster: westminster-ca.gov hoặc các tài liệu công khai đi kèm hội nghị Hội đồng thành phố).
- Tham dự các buổi họp Hội đồng thành phố, thường thông báo trước trên website. Lịch họp và tài liệu liên quan đăng tại: https://lfweblink.westminster-ca.gov/.
- Gửi ý kiến thắc mắc hoặc đề xuất đến các thành viên Hội đồng – email và số điện thoại thường đăng công khai. Bạn có thể đề nghị minh bạch hơn về nguồn chi, hoặc đề xuất tăng vận động tài trợ tư nhân.
- Kêu gọi doanh nghiệp, hội đoàn, mạnh thường quân Việt Nam cùng chung tay tài trợ, giảm gánh nặng lên ngân sách công.
- Khi cần tư vấn về thuế, chi phí kinh doanh liên quan, hãy tìm đến chuyên gia tài chính, kế toán có uy tín trong cộng đồng. Một số nguồn hỗ trợ miễn phí: IRS Vietnamese Hotline: 1-800-829-1040, hoặc các trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp địa phương.
Tết parade không chỉ là niềm tự hào, mà còn là phép thử về tinh thần trách nhiệm cộng đồng của người Việt tại Mỹ. Khi mỗi đồng thuế được chi minh bạch, hợp lý, truyền thống sẽ càng bền vững và nhận được sự ủng hộ lâu dài. Đừng để niềm vui ngày Tết trở thành gánh nặng âm thầm – chỉ cần cộng đồng cùng lên tiếng, cùng chung tay, mọi việc đều có thể tốt hơn.
Disclaimer: Bài viết mang tính tham khảo. Độc giả nên tìm hiểu thêm từ nguồn chính thống trước khi quyết định. © 2026 Vietlinker.com