WASHINGTON – Ăn nhiều muối từ lâu đã được biết là nguyên nhân gây tăng huyết áp, nhưng một nghiên cứu mới đây cho thấy muối còn có thể “lừa” hệ miễn dịch khiến mạch máu lão hóa sớm.
Nghiên cứu tiền lâm sàng do các nhà khoa học tại Đại học South Alabama (Mỹ) thực hiện và đăng trên Tạp chí Hiệp hội Tim mạch Mỹ (Journal of the American Heart Association) đã làm sáng tỏ chuỗi phản ứng sinh học giữa chế độ ăn mặn và sự suy thoái tim mạch.
Khi cho chuột ăn chế độ giàu natri trong chỉ 4 tuần, các động mạch nhỏ chịu trách nhiệm điều hòa dòng máu đã mất khả năng giãn ra. Các nhà nghiên cứu phát hiện các tế bào nội mạc mạch máu đã bước vào trạng thái lão hóa tế bào (cellular senescence) – tình trạng tế bào ngừng phân chia và tiết ra các chất gây viêm, làm hư hại mô xung quanh.
Điều thú vị là khi thử nghiệm trực tiếp muối lên tế bào mạch máu trong đĩa thí nghiệm, các tế bào lại không bị tổn thương. Điều này cho thấy muối không trực tiếp gây hại, mà thông qua cơ chế gián tiếp.
Vai trò của Interleukin-16 (IL-16)
Các nhà khoa học phát hiện rằng muối dư thừa kích hoạt hệ miễn dịch tiết ra phân tử interleukin-16 (IL-16). Phân tử này đóng vai trò như “người đưa tin”, ra lệnh cho tế bào mạch máu già đi trước tuổi. Khi già hóa, các tế bào này giảm sản xuất nitric oxide – chất khí quan trọng giúp mạch máu giãn nở và giữ độ đàn hồi.
Có thể đảo ngược?
Để kiểm chứng, nhóm nghiên cứu sử dụng thuốc senolytic (thuốc chọn lọc tiêu diệt tế bào già hóa) là navitoclax (một loại thuốc điều trị ung thư). Kết quả: chức năng mạch máu của chuột ăn mặn được phục hồi gần như bình thường sau khi loại bỏ các tế bào già hóa.
Hạn chế của nghiên cứu
Mặc dù kết quả trên chuột rất hứa hẹn, các nhà khoa học nhấn mạnh vẫn còn khoảng cách lớn giữa mô hình động vật và con người. Tác dụng của thuốc senolytic trên người vẫn đang được nghiên cứu và cho kết quả hỗn hợp. Ngoài ra, chưa xác nhận được IL-16 có phải là con đường chính gây lão hóa mạch máu ở người hay không.
Nghiên cứu này một lần nữa khẳng định tầm quan trọng của việc giảm muối trong chế độ ăn hàng ngày để bảo vệ sức khỏe tim mạch và mạch máu.