Tổng thống Mỹ Donald Trump đang chuẩn bị công bố kế hoạch cải tạo quy mô lớn sân bay quốc tế Washington Dulles, công trình mà ông từng nhiều lần gọi là “sân bay tồi tệ” và “được thiết kế sai”. Theo nhiều nguồn tin thân cận, ông đã dành thời gian cá nhân xem xét và chỉnh sửa các mô hình thiết kế 3D trong nhiều tháng qua, trước khi dự kiến công bố chính thức trong tuần này cùng Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy.
Sân bay Dulles, do liên bang sở hữu và quản lý bởi Cơ quan Sân bay Thủ đô Washington (MWAA), từ lâu bị chỉ trích vì hệ thống vận chuyển hành khách bằng xe buýt di động (mobile lounge hoặc people mover). Những chiếc xe này được đưa vào sử dụng từ năm 1962 và trở thành biểu tượng gây khó chịu cho nhiều hành khách thường xuyên. Một hành khách từng mô tả chúng là “buồng tra tấn di động”.
Theo kế hoạch Trump ủng hộ, toàn bộ hệ thống mobile lounge sẽ bị loại bỏ. Thay vào đó, sân bay sẽ xây dựng tuyến tàu điện ngầm hình chữ U mới kết nối tất cả các nhà ga, cùng với nhiều đoạn băng chuyền di chuyển. Hệ thống tàu điện hiện tại chỉ phục vụ các nhà ga A, B và C, bỏ sót nhà ga D nơi hãng United Airlines tập trung phần lớn chuyến bay.
Ảnh: Nhà ga chính mang tính biểu tượng của sân bay Dulles với mái dốc đặc trưng do kiến trúc sư Eero Saarinen thiết kế.
Tổng thống yêu cầu giữ nguyên hình dáng mái dốc đặc trưng của nhà ga chính do kiến trúc sư Eero Saarinen thiết kế, nhưng sẽ cải tạo nội thất với sảnh lớn mở và hệ thống quầy vé mới. Bốn nhà ga tuyến tính mới sẽ thay thế các cổng hiện tại A, B, C và D. Đặc biệt, các nhà ga C và D được xây dựng tạm thời từ năm 1985 cho United Airlines sẽ chính thức được thay thế sau hơn 40 năm tồn tại.
Bãi đỗ xe cũng sẽ được di chuyển gần nhà ga chính hơn, khắc phục tình trạng “đỗ xe cách hai dặm” mà Trump từng phàn nàn riêng. Đường băng hiện tại không cần thay đổi, đây là một trong những lý do ông ủng hộ phương án này.
Quy trình lựa chọn thiết kế diễn ra khá đặc biệt. Khoảng 30 đề xuất được gửi đến từ các công ty như HNTB, STV Group, Jacobs, Ferrovial và AECOM. Trump yêu cầu một số công ty làm mô hình 3D cỡ lớn để ông quan sát trực tiếp tại Nhà Trắng. Các mô hình được mang đi mang lại nhiều lần để ông chỉnh sửa chi tiết về hệ thống vận chuyển, vị trí bãi đỗ xe, xử lý hành lý và thẩm mỹ tổng thể.
Một số phương án bị ông từ chối. Ferrovial đề xuất nhà ga chính mới với mái lượn sóng. Jacobs đưa ra thiết kế cầu đi bộ cao để máy bay có thể bay bên dưới. HNTB thậm chí đề xuất xây gần như một sân bay mới hoàn toàn. Đề xuất của BlackRock về việc tài trợ, xây dựng và vận hành sân bay cũng bị loại vì gặp phản đối từ United Airlines – hãng chiếm khoảng hai phần ba lượng hành khách tại Dulles – và nhiều phức tạp pháp lý khác.
Phương án cuối cùng được chọn là xây dựng trên cơ sở hạ tầng hiện có, phối hợp chặt chẽ với United Airlines. CEO của hãng, Scott Kirby, đã gặp Trump để bàn về dự án. MWAA sẽ phát hành trái phiếu miễn thuế để tài trợ, còn United chịu trách nhiệm hợp đồng xây dựng và hoàn trả qua doanh thu hoạt động sân bay.
Ngoài phần nhà ga, sẽ có các gói đấu thầu riêng cho quan hệ đối tác công-tư nhằm phát triển khu vực phía đất liền, bao gồm trung tâm hội nghị và bãi đỗ xe mới.
Ảnh: Xe buýt di động (mobile lounge) đặc trưng của sân bay Dulles – hệ thống sẽ bị loại bỏ hoàn toàn trong kế hoạch cải tạo.
Việc Trump trực tiếp can thiệp vào thiết kế sân bay nằm trong chuỗi các dự án làm mới các công trình công cộng tại Washington mà ông thúc đẩy trong nhiệm kỳ thứ hai, từ Cánh Đông Nhà Trắng, Trung tâm Kennedy đến nhiều công viên trong thành phố. Kế hoạch 22,5 tỷ USD này được kỳ vọng sẽ biến Dulles thành một đầu mối quốc tế hiện đại hơn, dù quá trình triển khai thực tế vẫn còn nhiều bước phải hoàn tất trong những năm tới.