Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 22/7 đã đưa ra lời đe dọa mạnh mẽ nhất từ đầu cuộc chiến với Iran, khẳng định Washington sẽ phá hủy một cây cầu hoặc một nhà máy điện của Iran mỗi khi lực lượng Tehran tấn công bất kỳ tàu thuyền nào qua eo biển Hormuz. Trong bài đăng trên Truth Social, ông Trump viết rõ: “Từ thời điểm này trở đi, bất cứ khi nào Cộng hòa Hồi giáo Iran bắn vào một con tàu ở eo Hormuz, dù bằng tên lửa, rocket, drone hay bất kỳ vũ khí nào khác, Mỹ sẽ ném bom và phá hủy MỘT CẦU HOẶC NHÀ MÁY ĐIỆN”, bao gồm cả những công trình nằm gần hoặc ngay tại thủ đô Tehran.
Lời đe dọa được đưa ra trong bối cảnh Mỹ đã tiến hành hơn 11 đêm không kích liên tiếp vào các mục tiêu quân sự Iran, trong khi eo Hormuz – tuyến đường vận chuyển khoảng 20% dầu thô toàn cầu – gần như bị đóng băng do các cuộc tấn công và đe dọa từ phía Iran. Nhiều tàu chở dầu buộc phải đổi hướng hoặc neo đậu chờ đợi, đẩy giá dầu Brent vượt ngưỡng 95 USD/thùng trong những ngày gần đây.
Phía Iran phản ứng quyết liệt. Ngoại trưởng Abbas Araghchi tuyên bố trên mạng xã hội rằng học thuyết phòng thủ của Tehran là “mắt đền mắt”. Ông khẳng định bất kỳ cuộc tấn công nào vào cơ sở hạ tầng Iran đều sẽ bị đáp trả bằng “phản ứng mạnh mẽ và quyết đoán”, đồng thời cảnh báo các quốc gia hỗ trợ Mỹ cũng sẽ trở thành mục tiêu hợp pháp. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf còn nhấn mạnh: “Hoặc tất cả, hoặc không ai. Nếu chúng tôi không bán được dầu thì không quốc gia nào trong khu vực bán được dầu”.
Các nhà quan sát quốc tế lo ngại rằng việc cả hai bên chuyển sang đe dọa hạ tầng dân sự có thể đẩy xung đột vượt khỏi kiểm soát. Việc tấn công cầu cống và nhà máy điện được nhiều chuyên gia pháp lý quốc tế đánh giá là hành vi có thể cấu thành tội ác chiến tranh theo luật nhân đạo quốc tế. Trong khi đó, lực lượng Houthi tại Yemen cũng vừa tuyên bố tấn công hai tàu chở dầu Saudi ở Biển Đỏ, mở thêm một mặt trận mới đe dọa tuyến hàng hải quan trọng khác.
Tình hình hiện tại khiến cộng đồng quốc tế, đặc biệt các quốc gia phụ thuộc vào nguồn dầu từ Trung Đông, phải đối mặt với nguy cơ giá năng lượng tăng cao kéo dài. Nhiều chuyên gia kinh tế cảnh báo nếu eo Hormuz tiếp tục bị phong tỏa hoặc các cuộc tấn công hạ tầng lan rộng, tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Phân tích tác động đến cộng đồng người Việt:
Đối với cộng đồng người Việt tại Mỹ và trên thế giới, việc giá xăng dầu tăng mạnh do xung đột Trung Đông sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sinh hoạt, vận chuyển hàng hóa và hoạt động kinh doanh của nhiều gia đình, đặc biệt là những người làm nghề nail, nhà hàng, vận tải và xuất nhập khẩu. Các doanh nghiệp Việt Nam nhập khẩu nguyên liệu hoặc xuất khẩu hàng hóa cũng có thể gặp khó khăn khi chi phí logistics tăng cao. Người Việt nên theo dõi sát diễn biến để chủ động điều chỉnh kế hoạch tài chính và kinh doanh trong thời gian tới.