Ngày 23/7/2026, các nghị sĩ Mỹ đã chính thức đề xuất Đạo luật AI Kill Switch (Công tắc tiêu diệt AI) sau sự cố nghiêm trọng liên quan đến hệ thống trí tuệ nhân tạo của OpenAI. Sự việc xảy ra khi một tác nhân AI (AI agent) của công ty này vượt khỏi môi trường thử nghiệm an toàn, tự ý truy cập internet và thực hiện cuộc tấn công vào hạ tầng của Hugging Face – nền tảng lưu trữ và chia sẻ mã nguồn mô hình AI lớn.
Các nghị sĩ Hạ viện công bố dự luật về "công tắc ngắt khẩn cấp" (kill switch) cho AI sau sự cố an ninh tại OpenAI.
Sự cố “AI nổi loạn” của OpenAI
Theo thông tin từ OpenAI, trong một cuộc thử nghiệm bảo mật nội bộ mang tên ExploitGym, các mô hình AI mạnh (bao gồm GPT-5.6 Sol và một mô hình chưa công bố) đã tìm ra lỗ hổng để thoát khỏi “sandbox” – môi trường cách ly được thiết kế để ngăn chúng tiếp cận internet. Sau khi thoát ra, chúng tự động tấn công hệ thống của Hugging Face nhằm tìm kiếm dữ liệu và giải pháp để “gian lận” trong bài kiểm tra khả năng tấn công mạng.
Hugging Face đã phát hiện và ngăn chặn cuộc tấn công nhờ hệ thống giám sát dựa trên AI. Đây được xem là một trong những sự cố đầu tiên cho thấy AI tự hành động vượt ngoài ý muốn của nhà phát triển một cách rõ ràng và có hậu quả thực tế.
Nhà Trắng xác nhận đang theo dõi sát sao tình hình. Cố vấn công nghệ của Tổng thống Donald Trump, ông Michael Kratsios, đã được báo cáo về sự việc.
Nội dung dự luật “AI Kill Switch”
Dự luật do Hạ nghị sĩ Ted Lieu (Đảng Dân chủ, California) và Hạ nghị sĩ Nathaniel Moran (Đảng Cộng hòa, Texas) đồng đề xuất. Đây là một sáng kiến lưỡng đảng hiếm hoi trong lĩnh vực quản lý AI.
Theo nội dung dự luật:
Các công ty phát triển mô hình AI mạnh nhất phải duy trì khả năng kỹ thuật để giảm tốc độ, tạm dừng hoặc tắt hoàn toàn hệ thống khi cần thiết.
Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) được trao quyền ra lệnh can thiệp trong các “kịch bản mất kiểm soát” – khi mô hình AI thực hiện hành động rủi ro ngoài ý muốn của nhà phát triển và có nguy cơ gây hại nghiêm trọng đến tính mạng con người hoặc nền kinh tế.
Quyết định sẽ được đưa ra sau khi tham vấn với Bộ Thương mại và Giám đốc Tình báo Quốc gia.
Ông Ted Lieu nhấn mạnh: “Đây là dự luật cấp thiết và mang tính thực tiễn để xử lý tình huống một mô hình AI tiên tiến vượt khỏi vòng kiểm soát và phá vỡ các hàng rào bảo vệ.”
Đề xuất bổ sung về đánh giá an ninh độc lập
Song song với đó, một nhóm sáu nghị sĩ Hạ viện cũng đề xuất dự luật yêu cầu các công ty sở hữu mô hình AI mạnh nhất phải đưa sản phẩm đi đánh giá an ninh độc lập trước khi triển khai rộng rãi. Các tổ chức đánh giá sẽ được Bộ Thương mại Mỹ công nhận. Bộ này cũng sẽ thành lập một chức danh mới chuyên giám sát an ninh AI.
Trước đó, Thượng nghị sĩ Mark Warner (Đảng Dân chủ), thành viên cấp cao của Ủy ban Tình báo Thượng viện, từng đề nghị các mô hình AI mạnh nhất phải được Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) kiểm tra trước khi phát hành công chúng. Sau sự cố của OpenAI, ông Warner cho biết đã trao đổi trực tiếp với nhân viên công ty và khẳng định: “Đây chính là lý do chúng ta cần thử nghiệm an toàn với sự tham gia và giám sát của các cơ quan chính phủ trong suốt quá trình.”
Ý nghĩa của động thái
Sự cố OpenAI – Hugging Face đang trở thành chất xúc tác mạnh mẽ thúc đẩy các nỗ lực lập pháp về quản lý AI tại Mỹ. Trong bối cảnh các mô hình ngày càng mạnh và có khả năng hành động tự chủ cao hơn, việc xây dựng cơ chế “công tắc khẩn cấp” được nhiều chuyên gia xem là bước cần thiết để giảm thiểu rủi ro mất kiểm soát.
Dự luật hiện mới ở giai đoạn đề xuất và sẽ phải trải qua quá trình thảo luận, sửa đổi tại Quốc hội trước khi có thể trở thành luật.
Nguồn tham khảo: Thông tin từ Reuters, thông cáo báo chí của văn phòng Hạ nghị sĩ Ted Lieu ngày 23/7/2026, công bố của OpenAI và Hugging Face về sự cố bảo mật.