ối ngày 23/7 (giờ Mỹ), Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche thông báo trên mạng xã hội rằng Tổng thống Donald Trump đã sa thải Roger Rogoff khỏi chức vụ Công tố viên liên bang tại Western District of Washington. Quyết định được đưa ra ngay sau khi các thẩm phán của Tòa án Liên bang khu vực này ra lệnh bổ nhiệm Rogoff vào vị trí lãnh đạo văn phòng công tố Seattle.
Blanche cáo buộc các thẩm phán “bỏ qua quy trình tham vấn truyền thống với chính quyền” trước khi đưa ra quyết định bổ nhiệm. Ông viết: “Thẩm phán tòa án khu vực có thể bổ nhiệm Công tố viên liên bang tạm thời, và Tổng thống có quyền sa thải họ. Các thẩm phán Western District of Washington đã không tham vấn với chính quyền để chọn người đủ điều kiện phục vụ trong chính quyền. Roger Rogoff đã bị Tổng thống sa thải.”
Roger Rogoff trao đổi với KING – đài truyền hình liên kết với CNN – sau khi bị Tổng thống Trump cách chức Công tố viên Liên bang.
Ai là Roger Rogoff?
Rogoff được các thẩm phán đánh giá cao vì có mối liên hệ sâu sắc với bang Washington và nhiều năm công tác công. Ông từng là công tố viên địa phương và liên bang, thẩm phán Tòa án Thượng thẩm hạt King, đồng thời từng giữ chức Giám đốc Văn phòng Điều tra Độc lập của bang Washington. Các thẩm phán nhấn mạnh ông “đã dành sự nghiệp để phục vụ người dân khu vực”.
Thượng nghị sĩ Patty Murray (Đảng Dân chủ, bang Washington) lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ quyết định của ông Trump. Bà khẳng định Rogoff hoàn toàn đủ năng lực và được bổ nhiệm hợp pháp. Theo bà, việc sa thải nhằm mục đích “cài đặt những người thân cận, cực đoan, đặt lợi ích của Trump lên trên pháp quyền”. Murray cáo buộc chính quyền đang cố gắng né tránh vai trò tư vấn và đồng thuận của Thượng viện để đưa người của mình vào các vị trí then chốt.
Bối cảnh cuộc xung đột quyền lực
Western District of Washington đã không có Công tố viên liên bang được Thượng viện phê chuẩn từ giữa năm 2023. Sau khi ông Trump nhậm chức tháng 1/2025, ông đã sa thải Tessa Gorman (người được tòa bổ nhiệm trước đó). Kể từ đó, vị trí này liên tục trống hoặc do người tạm quyền đảm nhiệm.
Theo luật liên bang, Bộ trưởng Tư pháp có thể chỉ định Công tố viên liên bang tạm thời với nhiệm kỳ tối đa 120 ngày. Khi hết hạn, tòa án khu vực có quyền gia hạn hoặc tự bổ nhiệm người khác cho đến khi có người được Thượng viện phê chuẩn. Đây chính là cơ sở pháp lý mà các thẩm phán Western District of Washington đã sử dụng để bổ nhiệm Rogoff.
Tuy nhiên, chính quyền Trump đang có chiến lược đối đầu rõ ràng với cơ chế này. Tại nhiều bang khác như New Jersey, New York, Virginia và Nevada, các tòa án cũng từng từ chối gia hạn cho người do chính quyền Trump chỉ định (trong đó có những nhân vật thân cận như Alina Habba – từng là luật sư cá nhân của ông Trump) và tự bổ nhiệm người khác. Đáp lại, ông Trump đã sa thải các công tố viên do tòa chỉ định và tìm cách giữ người của mình thông qua các thủ tục pháp lý khác.
Một số tòa án cấp dưới và ít nhất một tòa phúc thẩm đã ra phán quyết cho rằng các cuộc bổ nhiệm “tạm quyền” theo cách của chính quyền Trump là trái luật. Trường hợp nổi bật nhất là Lindsey Halligan (Eastern District of Virginia), người cũng từng là luật sư cá nhân của ông Trump. Tòa đã bác bỏ các cáo buộc hình sự chống lại cựu Giám đốc FBI James Comey và Tổng chưởng lý New York Letitia James với lý do Halligan được bổ nhiệm không hợp lệ.
Vụ sa thải Rogoff không chỉ là chuyện nhân sự ở Seattle mà phản ánh cuộc đấu tranh quyền lực sâu sắc giữa hành pháp và tư pháp về việc kiểm soát các văn phòng công tố liên bang – những vị trí có thẩm quyền quyết định khởi tố các vụ án lớn, bao gồm cả các vụ liên quan đến chính trị.
Phía chính quyền Trump cho rằng họ có quyền đảm bảo người đứng đầu các văn phòng công tố phải phù hợp với chương trình nghị sự của mình. Phía đối lập và nhiều thẩm phán thì nhìn nhận đây là nỗ lực chính trị hóa hệ thống tư pháp, làm suy yếu tính độc lập của công tố viên liên bang.
Hiện ông Trump vẫn chưa công bố ứng viên chính thức để Thượng viện phê chuẩn cho vị trí Công tố viên liên bang tại Seattle. Văn phòng này tạm thời do First Assistant U.S. Attorney Charles Neil Floyd điều hành.
Cuộc đối đầu này được dự báo sẽ còn kéo dài và có thể tiếp tục dẫn đến nhiều phán quyết của tòa án các cấp trong thời gian tới.
Nguồn tham khảo: Thông tin từ thông báo của Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche, phát biểu của Thượng nghị sĩ Patty Murray, lệnh bổ nhiệm của Tòa án Liên bang Western District of Washington và các báo cáo về các vụ việc tương tự tại New Jersey, New York, Virginia.