Trong hai phiên điều trần liên tiếp trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện và Tiểu ban Ngân sách Hạ viện, ông Rubio nhấn mạnh rằng bất kỳ việc nới lỏng trừng phạt nào đối với Iran cũng phải gắn liền với việc Tehran từ bỏ chương trình hạt nhân, đặc biệt là loại bỏ kho uranium làm giàu cao. Ông khẳng định Mỹ chưa từng đề nghị nới lỏng trừng phạt chỉ để đổi lấy việc Iran mở lại Eo biển Hormuz.
Ngoại trưởng Rubio cho biết Iran đã thể hiện sự sẵn sàng thảo luận về một số khía cạnh của chương trình hạt nhân mà trước đây họ từ chối, đồng thời coi việc mở lại Eo biển Hormuz là “bước tiên quyết” cho giai đoạn đàm phán tiếp theo. Tuy nhiên, ông thừa nhận tiến trình đàm phán đang gặp nhiều khó khăn sau lệnh ngừng bắn mong manh được thiết lập từ tháng 4/2026.
Phiên điều trần diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang trở lại, với các cuộc tấn công bằng tên lửa và drone của Iran nhắm vào đồng minh Mỹ tại Kuwait và Bahrain chỉ vài giờ trước đó. Nhiều nghị sĩ Dân chủ chỉ trích mạnh mẽ rằng chiến tranh với Iran chưa thực sự kết thúc, đồng thời bày tỏ lo ngại về đề xuất cắt giảm 30% ngân sách ngoại giao xuống còn khoảng 36 tỷ USD trong khi tăng mạnh chi tiêu quốc phòng.
Việc cắt giảm ngân sách Bộ Ngoại giao phản ánh ưu tiên “America First” của Tổng thống Trump, tập trung vào sức mạnh quân sự thay vì ngoại giao truyền thống. Ông Rubio bảo vệ chiến lược này bằng cách lập luận rằng các cuộc tấn công chính xác của Mỹ và Israel đã phá hủy đáng kể năng lực quân sự của Iran, tạo đòn bẩy cho đàm phán. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng cách tiếp cận “áp lực tối đa kết hợp đàm phán” có nguy cơ dẫn đến vòng xoáy trả đũa mới, đặc biệt khi giá dầu thế giới đang tăng vọt do bất ổn tại Vùng Vịnh.
Từ góc nhìn chính trị nội bộ Mỹ, phiên điều trần cũng lộ rõ sự chia rẽ đảng phái. Các nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ lập trường cứng rắn với Iran, trong khi phe Dân chủ lo ngại về chi phí nhân đạo, ổn định khu vực và tác động đến giá năng lượng trong nước. Một số cuộc phản đối từ khán giả đã xảy ra, thể hiện sự bất đồng sâu sắc trong dư luận Mỹ về chính sách Trung Đông.
Tình hình vẫn đang diễn biến phức tạp. Các nhà phân tích cho rằng khả năng đạt được thỏa thuận hạt nhân toàn diện trong ngắn hạn là thấp, và vai trò của Ngoại trưởng Rubio trong việc cân bằng giữa răn đe quân sự với ngoại giao sẽ tiếp tục là trọng tâm theo dõi trong những ngày tới.