Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 26/7 đã đăng bài trên Truth Social bày tỏ sự vui mừng khi Morocco lấy tên ông đặt cho một tuyến cao tốc quan trọng. “Cảm ơn Quốc vương Mohammed VI đáng kính của Morocco. Thật là vinh dự lớn lao! Tôi mong một ngày nào đó sẽ được đi dọc toàn bộ cao tốc tuyệt vời này, hy vọng là sớm thôi!” – ông viết.
Bài đăng kèm theo video giới thiệu cảnh quan sa mạc và một đoạn đường của tuyến cao tốc nối Tiznit với Dakhla. Theo mô tả, đây là một trong những con đường dài nhất châu Phi, kéo dài khoảng 1.055 km dọc theo bờ biển Đại Tây Dương, chiếm khoảng 7% chiều dài đường bờ biển của lục địa này. Dự án có tổng mức đầu tư gần 1 tỷ USD và được xem là một trong những công trình hạ tầng chiến lược nhất của Morocco trong những năm gần đây.
Quốc vương Morocco Mohammed VI phát biểu trước toàn quốc từ cung điện hoàng gia ở thành phố Fez hồi tháng 7/2021. Ảnh: Reuters
Tuyến đường đi qua nhiều khu vực mà Morocco coi là các tỉnh phía nam của mình, bao gồm cả lãnh thổ Tây Sahara đang tranh chấp. Việc đặt tên “Cao tốc Tổng thống Donald J. Trump” được nhiều nhà quan sát đánh giá là sự ghi nhận của Rabat đối với quyết định quan trọng mà ông Trump đưa ra vào tháng 12/2020, khi Mỹ chính thức công nhận chủ quyền của Morocco đối với Tây Sahara. Động thái đó đã góp phần thúc đẩy quan hệ song phương và liên quan đến tiến trình Abraham Accords.
Morocco chưa có xác nhận chính thức từ phía chính phủ về việc đổi tên. Phát ngôn viên chính phủ không phản hồi ngay lập tức các yêu cầu bình luận. Tuy nhiên, các nguồn tin truyền thông địa phương và quốc tế đều đưa tin dựa trên tuyên bố của phía Mỹ, cho thấy đây là một cử chỉ ngoại giao có chủ đích.
Về mặt kinh tế, tuyến cao tốc đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển của Morocco. Nó giúp giảm chi phí và thời gian vận chuyển hàng hóa, nâng cao an toàn giao thông và kết nối các vùng phía nam với mạng lưới quốc gia. Đặc biệt, dự án hỗ trợ trực tiếp cho cảng Dakhla Atlantic – một cảng nước sâu đang được quy hoạch với quy mô hàng tỷ USD, nhằm trở thành trung tâm logistics hàng đầu của châu Phi.
Cao tốc cũng là mắt xích trong Sáng kiến Đại Tây Dương của Morocco, hướng tới việc mở đường thương mại cho các quốc gia vùng Sahel không có biển, thông qua bờ biển Đại Tây Dương của Morocco để tiếp cận thị trường châu Âu và toàn cầu. Điều này phù hợp với tham vọng của Rabat trong việc định vị mình như cầu nối giữa châu Âu và các nền kinh tế châu Phi đang tăng trưởng nhanh.
Quan hệ Mỹ – Morocco vốn đã chặt chẽ về an ninh, chống khủng bố và hợp tác kinh tế. Việc đặt tên công trình lớn theo tên Tổng thống Mỹ một lần nữa khẳng định vị thế của Morocco như một đồng minh quan trọng của Washington tại Bắc Phi. Dù vậy, quyết định này cũng có thể gây tranh cãi quốc tế vì liên quan đến vấn đề Tây Sahara, nơi vẫn còn nhiều quan điểm khác nhau về chủ quyền.
Trong bối cảnh ông Trump đang thúc đẩy nhiều dự án hạ tầng và quan hệ đối ngoại trong nhiệm kỳ thứ hai, cử chỉ của Morocco được xem như một tín hiệu tích cực từ phía đối tác. Ông Trump đã nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng của các mối quan hệ cá nhân với lãnh đạo các nước. Việc Quốc vương Mohammed VI chọn cách này để thể hiện sự trân trọng có thể mở ra thêm cơ hội hợp tác trong tương lai, từ thương mại đến đầu tư hạ tầng.
Tuyến cao tốc này không chỉ là công trình giao thông mà còn mang ý nghĩa địa chính trị rõ rệt. Nó thể hiện cách Morocco kết hợp phát triển kinh tế với củng cố quan hệ ngoại giao, đồng thời tận dụng các quyết định chính sách của Mỹ để đẩy mạnh lợi ích quốc gia. Đối với ông Trump, đây là một trong những món quà ngoại giao đáng chú ý trong giai đoạn gần đây, góp phần tô điểm thêm hình ảnh lãnh đạo được ghi nhận trên trường quốc tế.