Sự kiện diễn ra chỉ vài giờ trước khi Hạ viện nghỉ Memorial Day (Ngày Tưởng niệm), giữa bối cảnh xung đột Mỹ-Iran đã kéo dài hơn 80 ngày, gây thiệt hại về nhân mạng và kinh tế đáng kể. Nghị quyết do Hạ nghị sĩ Gregory Meeks (Dân chủ, New York) – thành viên cấp cao Ủy ban Đối ngoại Hạ viện – dẫn dắt, dựa trên War Powers Resolution 1973, yêu cầu Tổng thống phải xin phép Quốc hội trong vòng 60 ngày cho bất kỳ hành động quân sự lớn nào.
Theo các nguồn tin từ CNN, NYT, NPR và Reuters, phe Cộng hòa gặp khó khăn do vắng mặt một số nghị sĩ và có dấu hiệu một số thành viên Cộng hòa có thể ủng hộ hoặc vắng mặt, dẫn đến nguy cơ nghị quyết được thông qua với sự ủng hộ lưỡng đảng. Trước đó, nghị quyết tương tự đã suýt qua ở Hạ viện với tỷ số hòa 212-212 vào tuần trước. Thượng viện cũng đã thúc đẩy biện pháp tương tự với phiếu 50-47.
Phản ứng từ hai bên:
Phe Dân chủ: Lãnh đạo Hạ viện thiểu số Hakeem Jeffries và các nghị sĩ như Gregory Meeks gọi đây là hành động “hèn nhát” (cowardly). Họ cáo buộc Cộng hòa né tránh trách nhiệm hiến định, để Tổng thống Trump tiếp tục một cuộc chiến “không được ủy quyền” gây tốn kém hàng chục tỷ USD và làm giá xăng tăng vọt lên gần 5 USD/gallon.
Phe Cộng hòa: Lãnh đạo Hạ viện Mike Johnson và Steve Scalise biện minh rằng việc hoãn là thủ tục, nhằm đảm bảo đầy đủ nghị sĩ tham gia sau kỳ nghỉ. Họ nhấn mạnh cần tránh làm gián đoạn các cuộc đàm phán hòa bình do Pakistan làm trung gian.
Sự kiện này phản ánh rõ nét sự chia rẽ và suy giảm ảnh hưởng của Quốc hội trong việc kiểm soát quyền lực chiến tranh – một vấn đề đã tồn tại từ sau Chiến tranh Việt Nam. Việc hủy bỏ bỏ phiếu không chỉ cứu vãn thể diện cho Tổng thống Trump mà còn cho thấy Đảng Cộng hòa đang ưu tiên lòng trung thành với Tổng thống hơn là thực thi vai trò giám sát hiến định.
Về mặt chiến lược, cuộc chiến Iran đã gây áp lực kinh tế nội địa (giá năng lượng cao, chi phí quốc phòng vượt 25-29 tỷ USD), khiến một số nghị sĩ Cộng hòa bảo thủ truyền thống (như Thomas Massie) bắt đầu bất đồng. Tuy nhiên, với đa số mỏng tại Hạ viện, lãnh đạo Cộng hòa chọn cách trì hoãn thay vì đối đầu trực tiếp.
Điều này có thể làm suy yếu uy tín của Mỹ trên trường quốc tế, đặc biệt khi các cuộc đàm phán ngừng bắn đang diễn ra. Nhiều chuyên gia cho rằng đây là dấu hiệu rõ nét của “suy giảm hỗ trợ quốc hội cho cuộc chiến”, đồng thời đặt ra câu hỏi về tính bền vững của chính sách đối ngoại “America First” dưới thời Trump 2.0. Nếu nghị quyết được đưa ra bỏ phiếu sau Memorial Day, kết quả có thể thay đổi tùy thuộc vào dư luận và tình hình chiến trường.
Xung đột Mỹ-Iran leo thang từ đầu năm 2026, liên quan đến các vấn đề hạt nhân, Eo biển Hormuz và căng thẳng khu vực. Chiến dịch quân sự của Mỹ đã dẫn đến thương vong cho cả hai bên, trong khi dư luận Mỹ ngày càng phản đối do tác động đến túi tiền người dân.
Việc Hạ viện Cộng hòa hủy bỏ bỏ phiếu không chỉ là một thủ thuật nghị trường mà còn là minh chứng cho sự căng thẳng giữa quyền lực hành pháp và lập pháp. Dù tạm thời bảo vệ Tổng thống Trump, hành động này có nguy cơ làm gia tăng chia rẽ chính trị nội bộ và làm suy yếu niềm tin của công chúng vào thể chế dân chủ Mỹ. Khi Quốc hội trở lại làm việc vào tháng 6/2026, cuộc chiến tranh quyền lực này chắc chắn sẽ tiếp tục