Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng mạnh trong ngày 29/7 khi Mỹ và Saudi Arabia tiến hành các cuộc không kích nhằm vào lực lượng thân Iran tại Iraq, đồng thời Iran có động thái cứng rắn tại eo biển Hormuz.
Theo thông tin từ các nguồn quân sự và truyền thông, Mỹ cùng Saudi Arabia đã phối hợp tấn công nhiều vị trí của Lực lượng Huy động Nhân dân (PMF) – lực lượng được cho là chịu ảnh hưởng mạnh từ Iran – tại các tỉnh Baghdad, Wasit, Nineveh, Basra, Kirkuk, Karbala và Diyala. PMF xác nhận ít nhất 20 thành viên thiệt mạng và 32 người bị thương, nhiều cơ sở, phương tiện và khí tài bị hư hại.
Riyadh giải thích chiến dịch là hành động đáp trả các vụ tấn công bằng drone gần đây nhằm vào cơ sở dầu mỏ của Saudi Arabia. Phía Mỹ cũng khẳng định các cuộc không kích nhằm vào các nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn đã sử dụng lãnh thổ Iraq để tấn công lực lượng Mỹ và đồng minh.
Thủ tướng Iraq đã triệu tập cuộc họp khẩn của Hội đồng Bộ trưởng An ninh quốc gia sau vụ việc, phản ánh lo ngại về việc lãnh thổ Iraq một lần nữa trở thành chiến trường của các bên bên ngoài.
Cùng ngày, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã “chặn và khống chế” ba tàu chở dầu đang đi qua eo biển Hormuz. Tehran cáo buộc các tàu này di chuyển theo “tuyến hàng hải không an toàn và bất hợp pháp” bất chấp các cảnh báo trước đó. Iran cũng xác nhận bác bỏ đề xuất của Oman về việc cùng quản lý hoạt động hàng hải tại eo biển chiến lược này.
Eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới. Động thái của Iran ngay lập tức khiến thị trường phản ứng. Giá dầu thô Mỹ (WTI) tăng hơn 4%, vượt 82 USD/thùng, trong khi giá Brent vượt 88 USD/thùng.
Trước đó, quân đội Mỹ thông báo đã đánh chặn toàn bộ số tên lửa đạn đạo do Iran phóng nhằm vào các căn cứ Mỹ tại Trung Đông. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết IRGC đã thực hiện một cuộc tấn công bất ngờ, nhưng toàn bộ tên lửa đều bị đánh chặn thành công. Phía Iran khẳng định các cuộc tấn công sẽ tiếp tục nếu các mối đe dọa và hành động thù địch đối với lợi ích của Tehran chưa chấm dứt.
Pakistan đã lên tiếng tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, kêu gọi các bên tuân thủ các cam kết trước đó và bày tỏ lo ngại trước nguy cơ xung đột lan rộng. Đại sứ Pakistan tại Liên hợp quốc nhấn mạnh nước này không muốn bị lôi kéo vào cuộc đối đầu lớn hơn.
Chuỗi sự kiện trong hai ngày 28-29/7 cho thấy vòng xoáy đáp trả giữa Iran và các đối thủ trong khu vực đang ngày càng khó kiểm soát. Việc Mỹ và Saudi Arabia phối hợp tấn công trực tiếp vào lực lượng thân Iran tại Iraq, cộng với động thái của Iran tại Hormuz, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Iran phóng tên lửa nhằm vào các căn cứ Mỹ ở Trung Đông trong lúc Tổng thống Donald Trump gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Nhà Trắng ngày 28-7 - Ảnh: AFP
Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao song song với biện pháp quân sự, khu vực Trung Đông một lần nữa đứng trước nguy cơ leo thang không kiểm soát. Các nước trong khu vực và cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao, lo ngại một sai sót nhỏ có thể đẩy toàn bộ khu vực vào cuộc xung đột rộng lớn hơn.
Ảnh: Tàu chở dầu tại khu vực eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược đang trở thành điểm nóng.
Ảnh: Thành viên Lực lượng Huy động Nhân dân (PMF) của Iraq – đối tượng của các cuộc không kích hôm 29/7.