Trung Quốc sản xuất được máy quang khắc khiến cổ phiếu ASML và chip Mỹ lao dốc

Ngày 27 tháng 7 năm 2026, trang tin The Information đưa tin một công ty nhà nước tại Thượng Hải (có sự tham gia của đội ngũ từ startup Yuliangsheng Technology) đã bắt đầu sản xuất hàng loạt máy quang khắc ngâm chìm DUV (Deep Ultraviolet) nội địa. Đây là loại thiết bị then chốt trong sản xuất chip bán dẫn mà trước đây Trung Quốc chủ yếu phụ thuộc vào ASML của Hà Lan.

Theo báo cáo, công ty này dự kiến giao khoảng 5 máy trong năm 2026 và tăng lên khoảng 20 máy vào năm 2027, chủ yếu phục vụ các nhà sản xuất chip trong nước như SMIC, Hua Hong và CXMT. Việc sản xuất thành công máy DUV nội địa được xem là bước tiến quan trọng trong nỗ lực tự chủ công nghệ của Trung Quốc, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ và Hà Lan siết chặt kiểm soát xuất khẩu thiết bị bán dẫn cao cấp sang nước này.

Ngay sau khi tin tức được công bố, thị trường phản ứng mạnh. Cổ phiếu ASML tại Amsterdam giảm sâu, có thời điểm mất hơn 6,5% đến gần 8% so với mức mở cửa. Các công ty thiết bị bán dẫn Mỹ như Applied Materials, Lam Research và KLA cũng đồng loạt giảm khoảng 7%, xóa đi hàng tỷ USD vốn hóa chỉ trong thời gian ngắn. Nhiều cổ phiếu chip khác như Nvidia, AMD, Micron cũng chịu áp lực bán tháo.

Các nhà phân tích cho rằng phản ứng của thị trường có phần thái quá vì sản lượng máy của Trung Quốc còn rất nhỏ so với hơn 100 hệ thống mà ASML giao mỗi năm, và công nghệ DUV hiện tại chủ yếu phục vụ các nút quy trình cũ hơn. Tuy nhiên, giới đầu tư lo ngại về rủi ro dài hạn khi Trung Quốc từng bước giảm sự phụ thuộc vào thiết bị phương Tây, có thể ảnh hưởng đến doanh thu của ASML tại thị trường này trong tương lai.

Máy quang khắc DUV là công cụ quan trọng để sản xuất chip ở mức độ tiên tiến trung bình. Trong khi ASML vẫn giữ độc quyền gần như tuyệt đối với công nghệ EUV (Extreme Ultraviolet) cao cấp hơn, việc Trung Quốc tự sản xuất được máy DUV được xem là thành tựu đáng kể trong chiến lược “tự lực cánh sinh” về bán dẫn. Các chuyên gia nhận định đây mới chỉ là bước đầu, và Trung Quốc vẫn còn khoảng cách lớn nếu muốn tiếp cận được công nghệ EUV.

Tin tức này một lần nữa làm nổi bật cuộc cạnh tranh công nghệ gay gắt giữa Trung Quốc và phương Tây trong lĩnh vực bán dẫn – ngành công nghiệp được coi là then chốt của kinh tế số và an ninh quốc gia trong thập kỷ tới.