Trong thông báo chính thức ngày 21/5/2026, Văn phòng Thống đốc Newsom nêu rõ:
“Nếu ra đường vào dịp lễ cuối tuần này, người dân California nên tránh các trạm xăng của Chevron. Các ông lớn ngành dầu mỏ đã kiếm hàng tỷ USD từ cuộc chiến Iran của ông Trump. Đừng để họ moi thêm tiền bằng cách bắt bạn phải trả giá cao cho một cái mác thương hiệu.”
Ông Newsom còn đưa ra lời khuyên thực tế: Người dân nên chọn xăng không thương hiệu (unbranded gas) tại các trạm siêu thị hoặc cửa hàng địa phương, vì về bản chất chúng đến từ cùng nhà máy lọc dầu, bồn chứa và đường ống, chỉ khác ở phụ gia tiếp thị và giá bán.
Giá xăng trung bình tại California hiện ở mức 6,143 USD/gallon (khoảng 1,62 USD/lít), cao nhất toàn nước Mỹ, trong khi mức trung bình quốc gia chỉ khoảng 4,564 USD/gallon. Tình hình càng tồi tệ hơn do ảnh hưởng từ xung đột Iran, khiến eo biển Hormuz bị phong tỏa một phần, làm gián đoạn nguồn dầu nhập khẩu – hiện chiếm khoảng 30-75% nguồn cung của California.
Trước đó, nhiều trạm Chevron đã dựng biển thông báo với nội dung mạnh mẽ:
“Sacramento policies did this. Now you pay more.”
(Chính sách Sacramento đã gây ra điều này. Giờ bạn phải trả giá cao hơn.)
Biển quảng cáo còn cáo buộc các chính trị gia California chọn dầu nhập khẩu thay vì hỗ trợ việc làm địa phương và giá xăng thấp. Chevron khẳng định đây là chiến dịch giáo dục người tiêu dùng, bắt đầu từ vài năm trước.
Một trạm xăng Chevron tại California với biển cáo buộc chính sách bang.
Chevron: Phản ứng gay gắt, cho rằng lời kêu gọi của Newsom là “đáng tiếc” vì phần lớn trạm Chevron do doanh nghiệp nhỏ nhượng quyền vận hành, không phải công ty mẹ trực tiếp quản lý. Phát ngôn viên Ross Allen nhấn mạnh các trạm tự quyết định giá.
Chuyên gia: Giáo sư Severin Borenstein (UC Berkeley) cảnh báo giá xăng California có thể tăng lên 8-9 USD/gallon nếu khủng hoảng Hormuz kéo dài.
Người tiêu dùng: Nhiều ý kiến trái chiều trên mạng xã hội, một bên ủng hộ Newsom chỉ trích “Big Oil”, bên kia cho rằng chính sách môi trường nghiêm ngặt, thuế cao và đóng cửa nhà máy lọc dầu mới là nguyên nhân gốc rễ.
Đây không chỉ là tranh cãi về giá xăng mà là xung đột ý thức hệ. Newsom và phe Dân chủ nhấn mạnh trách nhiệm của doanh nghiệp dầu khí trong bối cảnh biến đổi khí hậu và lợi nhuận kỷ lục. Ngược lại, Chevron và ngành dầu khí chỉ ra rằng quy định môi trường khắc nghiệt, thuế nhiên liệu cao nhất nước Mỹ (khoảng 1,30-1,75 USD/gallon từ thuế và phí) cùng việc phụ thuộc nhập khẩu đã làm tăng chi phí sản xuất và phân phối.
Với hàng triệu tài xế chuẩn bị di chuyển dịp Memorial Day, lời kêu gọi tẩy chay có thể tạo áp lực ngắn hạn lên các trạm Chevron. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài còn hạn chế vì xăng không thương hiệu cũng chịu chung áp lực cung-cầu và chính sách bang. Hành động này có nguy cơ ảnh hưởng đến hàng nghìn doanh nghiệp nhỏ nhượng quyền Chevron.
California đang ở vị thế khó khăn: là bang dẫn đầu chuyển đổi xanh nhưng vẫn phụ thuộc heavily vào xăng (90% phương tiện). Việc đóng cửa nhiều nhà máy lọc dầu trong những năm qua đã khiến bang dễ bị tổn thương trước biến động toàn cầu như chiến tranh Iran. Đây là bài học về sự cần thiết cân bằng giữa mục tiêu môi trường và an ninh năng lượng.
Cuộc đối đầu này có thể tiếp tục leo thang trong mùa hè 2026. Nó không chỉ ảnh hưởng đến túi tiền người dân California mà còn là tín hiệu cho cuộc tranh cử và chính sách năng lượng quốc gia dưới chính quyền Trump.
Lời kêu gọi tẩy chay của Thống đốc Newsom là một nước đi chính trị mạnh tay, nhưng cũng làm nổi bật vấn đề sâu sắc của ngành năng lượng California. Người tiêu dùng cuối cùng vẫn là bên chịu thiệt hại lớn nhất khi giá xăng cao kỷ lục. Giải pháp bền vững cần sự đối thoại thực chất giữa chính quyền, ngành công nghiệp và chuyên gia, thay vì chỉ dừng lại ở các chiến dịch truyền thông.
(Nguồn: AP, Washington Post, NY Post, Chevron official statements, California Energy Commission – cập nhật đến 22/5/2026).