Thị trưởng San Francisco tuyên bố “khẩn cấp tiền thuê” giữa cơn sốt nhà gắn AI

Lời tuyên bố không cho phép vượt luật như thảm họa thiên tai. Lurie nói với NYT đó là cách ép Hội đồng Thành phố ưu tiên, giống ông từng tuyên bố khẩn cấp fentanyl ngày nhậm chức 2025.

Ông: “Chúng ta đã sống qua những cơn sốt trước. Lần này cần phục hồi rộng, để người San Francisco ở lại và hưởng thành công của thành phố.”

Gói đề xuất gồm: tăng khoảng 25% (thêm ~3.000 USD/người) tiền bồi thường khi chủ nhà dùng Đạo luật Ellis rút căn khỏi thị trường; 3 triệu USD cho 400 hộ được luật sư chống đuổi; không đuổi nếu nợ dưới một tháng tiền thuê (dự luật của Giám sát viên Jackie Fielder); trần tăng giá 10%/năm với căn đã kiểm soát tiền thuê (Danny Sauter); nhắc hàng năm quyền của người thuê (Matt Dorsey).

Văn phòng thị trưởng: hơn 1.000 thông báo đuổi từ đầu năm, nhịp gần một thập kỷ. Chinatown CDC nói vụ việc tăng hơn 70% so với cùng kỳ năm trước. Luật sư Joe Tobener: gần 1/4 cuộc gọi mỗi ngày đến từ người ở nhà đơn lập hoặc condo — loại không thuộc kiểm soát tiền thuê (nhà xây sau 1979 cũng không).

Nguyên nhân: nguồn cung thiếu hàng thập kỷ + lương AI. Công ty như OpenAI, Anthropic nộp thuế lớn nhưng nhân sự trả được 5.000–10.000 USD/tháng chen chỗ. Có căn nhận hàng trăm yêu cầu trong vài giờ; giá chào tăng 1.000 USD trước khi xem nhà. Giá nhà bán trung vị cũng tăng khoảng 25%.

Kinh tế thành phố Ted Egan từng lưu ý: sau điều chỉnh lạm phát, tiền thuê vẫn thấp hơn đỉnh trước COVID khoảng 18%; đuổi “không lỗi” chưa đạt mức hai cơn sốt dot-com và 2015. Giải pháp dài: xây thêm. Kế hoạch “Family Zoning” của Lurie nới mật độ phía tây và bắc — phê và chê đều có. Căn mới mất nhiều năm mới vào thị trường.

Sáu dự luật phải qua Hội đồng. Tuyên bố khẩn cấp chỉ là tín hiệu chính trị. Người thuê căn kiểm soát tiền thuê được bảo vệ hơn người ở nhà đơn lập. Cơn sốt AI vừa đổ thuế vào ngân sách vừa đẩy người làm lương trung bình ra khỏi thành phố.