Trong căn phòng tử hình tại nhà tù bang Florida gần thị trấn Starke, hai tử tù lần lượt nhận liều tiêm thuốc độc vào ngày 28/7. James Aren Duckett, 68 tuổi, cựu sĩ quan cảnh sát thành phố Mascotte, bị tuyên bố tử vong lúc 13 giờ 19 phút. Gần năm giờ sau, lúc 18 giờ 13 phút, Dominick Anthony Occhicone, 80 tuổi, trở thành tử tù cao tuổi nhất trong lịch sử hiện đại của bang khi cũng bị thi hành án theo cùng phương pháp ba loại thuốc.
James Aren Duckett (trái) và Dominick Anthony Occhicone (phải). Ảnh: AP
Đây là lần đầu tiên Florida thực hiện hai ca tử hình trong cùng một ngày kể từ tháng 5/1964. Trên phạm vi toàn quốc, lần gần nhất một bang làm điều tương tự là Arkansas năm 2017. Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ mọi đơn kháng cáo cuối cùng của cả hai phạm nhân trước khi lịch trình diễn ra.
Duckett bị kết án năm 1988 vì tội cưỡng hiếp và sát hại bé gái Teresa Mae McAbee, 11 tuổi, vào đêm 11/5/1987. Khi đó ông đang làm nhiệm vụ tuần tra. Theo hồ sơ tòa án, bé gái đi mua đồ tại cửa hàng tiện lợi gần nhà rồi biến mất. Thi thể được phát hiện sáng hôm sau dưới hồ nước gần đó, với dấu hiệu bị xâm hại tình dục, bóp cổ và chết đuối. Bằng chứng chính gồm dấu vân tay của nạn nhân trên nắp capo xe tuần tra của Duckett, một sợi lông mu được cho là khớp với ông, và dấu vết lốp xe. Duckett luôn khẳng định mình vô tội cho đến phút cuối cùng và không đưa ra lời tuyên bố nào trước khi bị tiêm thuốc.
Occhicone bị kết án năm 1986 vì bắn chết Raymond và Martha Artzner, cha mẹ của người bạn gái cũ, tại Pasco County. Trên băng ca tử hình, ông cảm ơn các cố vấn tâm linh từng thăm mình và xin lỗi gia đình nạn nhân cũng như chính gia đình ông. “Tôi biết điều này không còn nhiều ý nghĩa, nhưng tôi xin lỗi. Tôi chưa bao giờ cố ý làm điều đó”, ông nói trước khi quy trình bắt đầu.
Các con của vợ chồng Artzner đã chờ đợi gần bốn thập kỷ. Trong tuyên bố sau khi án được thi hành, họ viết rằng những năm tháng kể từ ngày 10/6/1986 tràn ngập đêm mất ngủ, ghế trống trong mỗi buổi họp mặt gia đình và những cuộc trò chuyện riêng tư mãi mãi mất đi. “Ngày hôm nay không thể xóa bỏ nỗi đau đó, cũng không thể bù đắp những tổn thương, nhưng nó khép lại một cánh cửa và kết thúc một chương trong cuộc đời chúng tôi, một chương đã kéo dài quá lâu”.
Ảnh minh họa: Khuôn viên nhà tù bang Florida tại Starke, nơi diễn ra hai ca thi hành án tử hình ngày 28/7/2026.
Florida đang dẫn đầu cả nước Mỹ về số lượng thi hành án tử hình. Tính đến hết ngày 28/7, bang này đã thực hiện 12 ca trong năm 2026, chiếm khoảng 63% tổng số 19 ca trên toàn quốc. Năm 2025, Florida lập kỷ lục 19 ca dưới thời một thống đốc kể từ khi án tử hình được khôi phục năm 1976. Thống đốc Ron DeSantis từng nhiều lần nhấn mạnh rằng việc để các vụ án kéo dài hàng chục năm đồng nghĩa với việc tước đi công lý của nạn nhân và gia đình họ. “Nếu việc trừng phạt kẻ có tội kéo dài quá lâu, chẳng khác nào tước đi công lý của nạn nhân và gia đình họ. Tôi có trách nhiệm đảm bảo quá trình thi hành án diễn ra đúng thời hạn”, ông từng phát biểu.
Chính sách này được hỗ trợ bởi thay đổi pháp lý năm 2023, khi Florida bỏ yêu cầu hội thẩm đoàn phải đồng thuận tuyệt đối để tuyên án tử hình. Nhiều vụ án từ thập niên 1980, vốn bị đình trệ bởi các vòng kháng cáo kéo dài, giờ được đẩy nhanh. Occhicone trở thành người thứ hai trong lịch sử hiện đại Mỹ bị thi hành án ở tuổi 80, sau Walter Moody Jr. tại Alabama năm 2018.
Ảnh minh họa: Phòng thi hành án với băng ca tiêm thuốc độc, nơi hai tử tù Duckett và Occhicone lần lượt nhận án vào ngày 28/7.
Tuy nhiên, quyết định tăng tốc cũng gặp phản ứng trái chiều. Các tổ chức phản đối án tử hình như Floridians for Alternatives to the Death Penalty chỉ ra rằng bằng chứng trong vụ Duckett chủ yếu là gián tiếp, và phương pháp phân tích tóc từng bị đặt nghi vấn sau khi một số chuyên gia FBI bị chỉ trích về độ tin cậy trong các vụ án khác. Họ lập luận rằng việc tiêu hủy một số mẫu vật quan trọng đã khiến câu hỏi về tội lỗi hay vô tội của Duckett không còn cơ hội được làm sáng tỏ hoàn toàn. Về phía Occhicone, việc thi hành án đối với một người cao tuổi 80 cũng làm dấy lên tranh luận về tính nhân đạo và ý nghĩa của việc trừng phạt sau gần 40 năm.
Phía ủng hộ thì cho rằng hệ thống tư pháp đã dành đủ thời gian cho mọi kháng cáo. Tòa án các cấp, bao gồm Tòa án Tối cao Mỹ, đều bác bỏ yêu cầu hoãn thi hành. Gia đình nạn nhân ở cả hai vụ án đều bày tỏ sự nhẹ nhõm sau hàng thập kỷ chờ đợi. Nhiều người dân Florida ủng hộ quan điểm của DeSantis rằng công lý bị trì hoãn quá lâu sẽ mất đi ý nghĩa.
Triển vọng phía trước
Lịch thi hành án của Florida vẫn tiếp tục. Thống đốc đã ký lệnh tử hình cho các trường hợp khác trong tháng 8. Với số lượng tử tù còn lại và chính sách quyết liệt hiện nay, bang này nhiều khả năng sẽ tiếp tục dẫn đầu cả nước trong những năm tới. Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh số án tử hình mới được tuyên ở Mỹ đang giảm, nhưng số ca thực thi lại tăng do các bang như Florida đẩy mạnh xử lý các vụ tồn đọng.
Hai ca tử hình ngày 28/7 không chỉ là sự kiện hiếm hoi về mặt lịch sử mà còn phản ánh rõ ràng sự chuyển hướng trong cách bang Florida tiếp cận án tử hình: từ chậm rãi, kéo dài sang quyết liệt, tập trung vào việc kết thúc hành trình dài của các gia đình nạn nhân. Dù tranh luận về tính công bằng và nhân đạo vẫn tiếp diễn, thực tế trên thực địa cho thấy Florida đang định hình lại vị thế của mình trong hệ thống tư pháp hình sự Mỹ.
Ảnh minh họa: Thống đốc Florida Ron DeSantis, người đã thúc đẩy mạnh mẽ việc thi hành các án tử hình tồn đọng.