Oakland, California — Trong phiên tòa lịch sử giữa Elon Musk và OpenAI, tỷ phú CEO Tesla và SpaceX đã có ba ngày làm chứng đầy kịch tính, biến tòa án thành đấu trường tranh luận gay gắt về tương lai của trí tuệ nhân tạo.
Musk, người đồng sáng lập OpenAI năm 2015, khẳng định công ty được thành lập như một tổ chức từ thiện (charity) nhằm phát triển AI vì lợi ích nhân loại, không phải để cá nhân hóa lợi nhuận. "OpenAI được định sẵn là tổ chức từ thiện không mang lại lợi ích cho bất kỳ cá nhân nào. Nếu muốn, tôi đã có thể khởi đầu nó như một công ty tìm kiếm lợi nhuận," Musk tuyên bố.
Musk: "Không có tôi, OpenAI không tồn tại"
Theo Musk, ông là người đưa ra ý tưởng, đặt tên, tuyển dụng nhân tài chủ chốt (bao gồm Ilya Sutskever), cung cấp vốn ban đầu và sử dụng mối quan hệ cá nhân với CEO Microsoft Satya Nadella cùng CEO Nvidia Jensen Huang để OpenAI tiếp cận sức mạnh tính toán. "Người duy nhất có thể gọi và khiến Nadella nhấc máy chính là tôi," ông nói.
Ông cũng tiết lộ lý do ra đời OpenAI xuất phát từ cuộc tranh luận với Larry Page (đồng sáng lập Google). Khi Musk bày tỏ lo ngại AI có thể hủy diệt nhân loại, Page gọi ông là "kẻ phân biệt giống loài".
"Cảm giác như một khoản hối lộ"
Musk phản ứng mạnh mẽ với khoản đầu tư 10 tỷ USD của Microsoft năm 2022. Ông nhắn tin cho Sam Altman: "What the hell is going on?" và mô tả thỏa thuận này mang cảm giác "bait-and-switch" (treo đầu dê bán thịt chó). Khi Altman đề nghị Musk mua cổ phần, Musk nhận xét: "Thành thật mà nói cảm giác giống như một khoản hối lộ."
Về xAI và rủi ro AI
Khi bị luật sư OpenAI chất vấn về việc xAI hoạt động vì lợi nhuận, Musk đáp: "Các công ty vì lợi nhuận cũng có thể mang lại lợi ích cho xã hội." Ông cũng khẳng định sử dụng AI khác để huấn luyện mô hình của mình là "thực hành tiêu chuẩn".
Về rủi ro tồn vong, Musk nhắc lại lo ngại "AI sẽ giết chúng ta tất cả", dẫn đến thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers phải ngắt lời và yêu cầu không đề cập viễn cảnh tuyệt chủng. Thẩm phán còn mỉa mai: "Thật trớ trêu khi thân chủ của ông, bất chấp rủi ro như vậy, lại đang tạo ra một công ty hoạt động trong chính lĩnh vực đó.
"Tôi là một kẻ ngốc"
Musk thừa nhận đã cung cấp khoảng 38 triệu USD funding "miễn phí" cho OpenAI và hối hận vì không theo dõi sát sao sau khi rời ban giám đốc năm 2018. "Tôi là một fool (kẻ ngốc) đã cung cấp cho họ funding miễn phí để tạo ra startup trở thành công ty hàng trăm tỷ USD," ông nói.
Ông cũng thừa nhận không đọc "fine print" trong tài liệu 2017 về khả năng chuyển sang mô hình for-profit, mà chỉ tin vào lời hứa của Altman rằng OpenAI sẽ vẫn là nonprofit.
Phiên tòa vẫn tiếp diễn
Vụ kiện được xem là một trong những tranh chấp pháp lý quan trọng nhất lịch sử ngành công nghệ, không chỉ quyết định tương lai OpenAI mà còn đặt ra câu hỏi lớn về cân bằng giữa lợi nhuận, trách nhiệm xã hội và an toàn AI. Phiên tòa dự kiến kéo dài vài tuần tới.