Cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến xuất hiện tại phiên tòa với khẩu trang kín mặt, tóc xõa, đi một mình bình tĩnh qua cửa an ninh mà không né tránh ống kính truyền thông. Bà thừa nhận nhận tổng cộng 7,5 tỷ đồng từ cấp dưới (2,5 tỷ từ Nguyễn Chiến Thắng và 5 tỷ từ Nguyễn Hữu Tuấn), song khẳng định không biết nguồn gốc tiền và không thỏa thuận đưa – nhận. Phiên tòa dự kiến kéo dài 6 ngày dưới sự chủ tọa của Thẩm phán Nguyễn Xuân Văn.
Chi tiết vụ án và vai trò của bà Tiến
Theo cáo trạng của Viện KSND Tối cao, trong giai đoạn 2014-2021, hai dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nam, nay thuộc Ninh Bình) và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức được phê duyệt với tổng mức đầu tư lớn, nhằm nâng cao năng lực khám chữa bệnh. Tuy nhiên, quá trình triển khai gặp nhiều sai phạm nghiêm trọng:
Sai phạm chính: Chỉ định thầu tư vấn nước ngoài chưa được phê duyệt, hợp thức hồ sơ chỉ định thầu trái quy định, phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu thiếu căn cứ.
Hậu quả: Dự án bị đình trệ kéo dài từ năm 2021 đến hết 2024, dẫn đến thất thoát, lãng phí hơn 803 tỷ đồng (khoảng 30,5 triệu USD), bao gồm chi phí tư vấn không cần thiết, thanh toán trong thời gian dừng thi công và hỗ trợ tài chính không đúng quy định cho một số doanh nghiệp.
Bà Nguyễn Thị Kim Tiến bị xác định có vai trò xuyên suốt: phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu nước ngoài, phương án thiết kế kiến trúc và các gói thầu. Cấp dưới như Nguyễn Chiến Thắng (cựu lãnh đạo Ban Quản lý dự án) khai nhận hàng chục tỷ đồng từ nhà thầu và chi cho bà Tiến cùng một số lãnh đạo khác. Bà Tiến thừa nhận nhiều sai sót trong chỉ đạo nhưng khẳng định hành vi không nhằm mục đích cá nhân trực tiếp.
Tại phiên tòa sáng nay, bà Tiến từ chối 2 trong 4 luật sư bào chữa đã đăng ký. Bà hiện được bảo lĩnh (không tạm giam) sau khoảng 7 tháng bị tạm giam trước đó. Phiên tòa công khai với sự tham gia của hàng chục luật sư và đông đảo truyền thông.
Góc nhìn phân tích
Vụ án phản ánh những bất cập lâu năm trong quản lý dự án đầu tư công lớn thuộc lĩnh vực y tế – một ngành vốn đòi hỏi tính minh bạch cao và trách nhiệm lớn từ người đứng đầu. Việc chỉ định thầu nước ngoài và “luật ngầm” trong lựa chọn nhà thầu đã khiến hai dự án quan trọng – vốn nhằm phục vụ nhân dân – bị đình trệ, gây lãng phí nguồn lực khan hiếm của Nhà nước.
Việc bà Tiến thừa nhận nhận 7,5 tỷ đồng nhưng không bị truy tố tội “Nhận hối lộ” (chỉ một số cấp dưới bị truy tố tội này) cho thấy cơ quan chức năng phân biệt rõ giữa hành vi vi phạm quản lý nhà nước và hành vi tham nhũng trực tiếp. Tuy nhiên, mức thiệt hại khổng lồ (hơn 800 tỷ) đặt ra câu hỏi về cơ chế giám sát, trách nhiệm cá nhân và tập thể trong các dự án sử dụng ngân sách.
Phiên tòa không chỉ làm rõ trách nhiệm hình sự mà còn gửi thông điệp mạnh mẽ về tinh thần “không có vùng cấm” trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Kết quả xét xử sẽ là bài học quan trọng cho công tác quản lý dự án y tế trong tương lai, đặc biệt khi nhu cầu nâng cấp cơ sở vật chất bệnh viện vẫn đang rất cấp thiết sau đại dịch và dân số già hóa.
Vụ việc tiếp tục được theo dõi sát sao. Phiên tòa dự kiến diễn ra trong 6 ngày, với nhiều nhân chứng và tài liệu quan trọng sẽ được đưa ra làm rõ. Vietlinker sẽ cập nhật chi tiết các phiên làm việc tiếp theo