Trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Cuba vẫn đầy phức tạp dưới chính quyền Tổng thống Donald Trump, sự xuất hiện của ông Raúl Guillermo Rodríguez Castro – cháu nội cựu Chủ tịch Raúl Castro – như một tín hiệu mới mẻ từ Havana. Lần đầu tiên trao đổi trực tiếp với báo chí Mỹ qua phỏng vấn độc quyền với USA Today, ông Rodríguez khẳng định lập trường mở cửa đối thoại đồng thời kiên định với các nguyên tắc cách mạng.
Nhân vật ảnh hưởng và cầu nối tiềm năng
Ông Raúl Guillermo Rodríguez Castro, 42 tuổi, thường được gọi là Rodríguez, là cháu nội lớn nhất của ông Raúl Castro. Với xuất thân từ gia đình lãnh đạo, ông từng giữ vai trò lãnh đạo đội cảnh vệ riêng cho ông nội và hiện được xem là nhân vật có tiếng nói lớn dù không nắm chức vụ chính thức cao nhất. Người dân Cuba thân mật gọi ông bằng biệt danh “El Cangrejo” (Con Cua) vì đặc điểm bẩm sinh.
Phỏng vấn được thực hiện trong nhiều buổi trò chuyện kéo dài suốt tháng 6/2026 tại văn phòng cũ của ông Raúl Castro – nơi ông Rodríguez hiện tiếp quản. Đây là lần đầu ông đối thoại công khai với truyền thông Mỹ, thu hút sự chú ý lớn từ giới quan sát quốc tế.
Ông Rodríguez chia sẻ đã lớn lên bên ông bà nội từ nhỏ, thường xuyên tham gia các cuộc họp quan trọng và tháp tùng ông Raúl trong các chuyến công du. “Ông nội tôi đã chuẩn bị cho tôi một vai trò trong tương lai”, ông nói, đồng thời bày tỏ tình cảm sâu sắc với gia đình qua sợi dây chuyền khắc tên Fidel Castro Ruz và Raúl Castro Ruz.
Sẵn sàng đối thoại với Trump và Mỹ
Khi được hỏi về khả năng đàm phán, ông Rodríguez khẳng định ngắn gọn nhưng rõ ràng: “Tôi có thể đàm phán với bất kỳ ai được phía Mỹ chỉ định”. Đặc biệt, khi nhắc đến Tổng thống Trump – người đã áp đặt nhiều biện pháp trừng phạt Cuba – ông vẫn đáp: “Dĩ nhiên là với ông Trump”.
Trong nhiều tháng qua, ông Rodríguez đã có các cuộc gặp không chính thức với quan chức cấp cao Mỹ như Ngoại trưởng Marco Rubio, đặc phái viên Jeremy Lewin và thậm chí Giám đốc CIA John Ratcliffe. Việc ông nằm ngoài danh sách trừng phạt của Washington được xem là lựa chọn có chủ đích, mở ra khả năng ông trở thành cầu nối quan trọng giữa hai bên.
Chủ tịch Quốc hội Cuba Esteban Lazo, Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel (hàng đầu từ trái sang) và ông Rodríguez Castro (hàng thứ hai, ngay bên phải ông Diaz-Canel) dự một cuộc mít tinh phản đối lệnh khởi tố ông Raúl Castro hồi tháng 5 - Ảnh: AFP
Ông Rodríguez chia sẻ chi tiết về gói hơn 170 biện pháp cải cách kinh tế được Trung ương Đảng Cộng sản Cuba thông qua tháng 6/2026, với sự ủng hộ của ông Raúl Castro. Ông khẳng định đã góp phần thúc đẩy gói cải cách này và mô tả tầm nhìn tương lai: “Sự thịnh vượng đến mức khó tưởng tượng”.
Dù tham khảo kinh nghiệm từ Trung Quốc và Việt Nam, ông nhấn mạnh cải cách Cuba sẽ “mang đậm bản sắc Cuba”. “Chẳng bao lâu nữa người dân Cuba sẽ tìm thấy ở trong nước mọi thứ họ từng phải tìm kiếm ở các nước khác”, ông khẳng định. Ông kiên quyết không hy sinh nguyên tắc Cách mạng 1959 và chủ quyền quốc gia.
Về bản thân, dù thừa nhận “chưa bao giờ hứng thú với chính trị”, ông Rodríguez cho biết sẵn sàng nhận trách nhiệm nếu cách mạng cần. Ông cũng bày tỏ sự đồng thuận với Chủ tịch Miguel Díaz-Canel, gọi thân mật là “Miguelito”.
Ý nghĩa chính trị và triển vọng quan hệ Mỹ - Cuba
Phỏng vấn này xuất hiện trong bối cảnh Mỹ tiếp tục áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với Cuba, nhưng cũng mở ra kênh đối thoại tiềm năng qua thế hệ trẻ trong gia đình Castro. Ông Rodríguez được đánh giá là người cháu được ông Raúl yêu quý nhất, với kinh nghiệm thực tiễn từ an ninh đến các vấn đề kinh tế.
Giới phân tích cho rằng sự cởi mở của ông có thể là bước đi chiến lược của Havana nhằm giảm căng thẳng, thu hút đầu tư và cải thiện kinh tế nội địa mà không đánh mất bản sắc xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, thành công sẽ phụ thuộc vào phản ứng từ Washington và khả năng thực thi cải cách thực tế tại Cuba.
Tổng thể, phát biểu của ông Rodríguez Castro không chỉ phản ánh sự chuyển tiếp thế hệ trong lãnh đạo Cuba mà còn gửi tín hiệu hy vọng về đối thoại, dù con đường phía trước vẫn đầy thách thức từ cả hai bên.
Tác giả / Nguồn:
Biên tập viên chuyên mục Quốc tế (Tổng hợp và phân tích từ USA Today, Granma, AFP và các nguồn tin liên quan năm 2026).