Bộ Y tế đang lấy ý kiến đối với dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), trong đó có nhiều nội dung đáng chú ý liên quan đến chế tài xử phạt. Theo dự thảo mới nhất, mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân vi phạm các quy định về an toàn thực phẩm được đề xuất lên đến 1 tỷ đồng, còn đối với tổ chức là 2 tỷ đồng. Đây là mức tăng mạnh so với quy định hiện hành, vốn chỉ phạt tối đa 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức.
Theo dự thảo, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, tổ chức, cá nhân kinh doanh thực phẩm có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Trường hợp gây thiệt hại, ngoài việc bị xử phạt còn phải bồi thường và khắc phục hậu quả theo quy định của pháp luật. Đối với người lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vi phạm, sẽ bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, đồng thời phải bồi thường nếu gây thiệt hại.
Chính phủ sẽ quy định chi tiết các hành vi vi phạm, hình thức và mức xử phạt hành chính trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Việc nâng mức phạt được kỳ vọng sẽ tạo sức răn đe mạnh hơn đối với các hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm không bảo đảm an toàn, đặc biệt là những vi phạm nghiêm trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.
Song song với việc siết chặt chế tài, dự thảo Luật cũng hướng tới thay đổi căn bản phương thức quản lý. Bộ Y tế được giao vai trò đầu mối quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, thay vì cơ chế phân công giữa nhiều bộ như hiện nay. Mục tiêu là kiểm soát toàn bộ chuỗi từ nông trại đến bàn ăn, chuyển từ quản lý theo sự cố sang quản lý theo rủi ro và theo chuỗi cung ứng. Dự thảo dự kiến được trình Quốc hội xem xét vào kỳ họp tháng 10 năm 2026.
Việc nâng mức phạt và thống nhất đầu mối quản lý được nhiều chuyên gia đánh giá là bước đi cần thiết trong bối cảnh tình trạng thực phẩm bẩn, hóa chất tồn dư và vi phạm an toàn thực phẩm vẫn diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương. Nếu được thông qua, các quy định mới sẽ góp phần nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân tham gia chuỗi sản xuất – kinh doanh thực phẩm, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền lợi và sức khỏe của người tiêu dùng.