Ba Lan đã chính thức đề nghị Mỹ dẫn độ cựu Bộ trưởng Tư pháp Zbigniew Ziobro. Theo tuyên bố của văn phòng công tố ngày 27/7, yêu cầu tạm giam và dẫn độ đã được gửi qua các kênh ngoại giao tới cơ quan có thẩm quyền của Mỹ.
Ông Ziobro đối mặt với 26 cáo buộc hình sự, chủ yếu xoay quanh nghi vấn sử dụng sai mục đích tiền từ Quỹ Tư pháp – nguồn hỗ trợ dành cho nạn nhân tội phạm – cho các hoạt động chính trị. Các cáo buộc bao gồm lạm dụng quyền lực, đứng đầu nhóm tội phạm có tổ chức và sử dụng ngân sách công để mua phần mềm giám sát Pegasus của Israel nhằm theo dõi đối thủ chính trị. Nếu bị kết tội, ông có thể đối diện mức án lên tới 25 năm tù.
Cựu Bộ trưởng Tư pháp Ba Lan Ziobro. Ảnh: Reuters
Ziobro từng giữ chức Bộ trưởng Tư pháp và Viện trưởng Viện Công tố dưới thời chính phủ bảo thủ của đảng Luật pháp và Công lý (PiS) từ năm 2015 đến 2023. Ông được coi là người thiết kế các thay đổi lớn đối với hệ thống tư pháp Ba Lan. Liên minh châu Âu nhiều lần chỉ trích những cải cách này đã làm suy yếu nguyên tắc pháp quyền, dẫn tới xung đột kéo dài giữa Warsaw và Brussels.
Ông phủ nhận toàn bộ cáo buộc và khẳng định mình là nạn nhân của chiến dịch trả thù chính trị từ liên minh cầm quyền thân EU do Thủ tướng Donald Tusk lãnh đạo sau khi PiS thất cử năm 2023. Sau khi quốc hội Ba Lan tước quyền miễn trừ, ông sang Hungary và được chính phủ của Thủ tướng Viktor Orbán cấp quy chế tị nạn. Cấp phó của ông, Marcin Romanowski, cũng nhận được sự bảo vệ tương tự.
Tình thế thay đổi khi Peter Magyar tuyên thệ nhậm chức Thủ tướng Hungary ngày 9/5/2026 và cam kết thu hồi quy chế tị nạn. Cùng ngày, Ziobro đã đến Mỹ. Theo các nguồn tin, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau đã chỉ đạo tạo điều kiện cấp thị thực cho ông. Hiện tung tích của Romanowski vẫn chưa rõ ràng.
Trước đó, tòa án Warsaw đã bác đơn kháng cáo của phía Ziobro, duy trì quyết định tạm giam, mở đường cho thủ tục dẫn độ. Chính phủ Ba Lan từ tháng 5 đã nhiều lần bày tỏ kỳ vọng Mỹ sẽ hợp tác trong việc đưa ông về nước.
Vụ việc phản ánh sự phân cực sâu sắc trong chính trị Ba Lan sau khi chính quyền thay đổi. Một bên coi việc truy tố là cần thiết để khôi phục pháp quyền và xử lý các sai phạm trong giai đoạn trước. Bên kia cho rằng đây là sự đàn áp chính trị nhằm vào các quan chức thuộc chính phủ cũ. Quan hệ Ba Lan – Mỹ cũng bị đặt vào thế nhạy cảm khi một nhân vật bị truy nã có thể đang cư trú trên lãnh thổ Mỹ với sự hỗ trợ về thủ tục thị thực.
Việc dẫn độ phụ thuộc vào quyết định của phía Mỹ, dựa trên hiệp định dẫn độ song phương và đánh giá các yếu tố pháp lý, chính trị. Trong khi chờ phản hồi, vụ án tiếp tục là tâm điểm theo dõi tại Ba Lan và châu Âu về cách thức xử lý các cáo buộc đối với quan chức cấp cao sau khi chuyển giao quyền lực.
Nguồn tham khảo:
Tuyên bố văn phòng công tố Ba Lan ngày 27/7/2026