Hỏi về lời Vance, ông Trump trả lời: nhiều người không gọi đây là chiến tranh. Ông gọi là xung đột quân sự vì với Mỹ “đây là chuyện nhỏ, không phải việc lớn”. Ông nói hiểu ý phó tổng thống, các đòn đánh hiện “ngắt quãng”, “lúc này không có đánh nhau”.
Vance hôm 3/9 tại Nhà Trắng: “Tôi sẽ không gọi đây là chiến tranh. Hiện không có giao tranh chủ động.” Ông không hứa xung đột kết thúc trước bầu cử 3/11 và nói không biết khi nào Iran ngừng bắn vào tàu — “phải hỏi phía Iran”.
Lời đó được nói sau nhiều ngày Mỹ và Iran lại đổi đòn quanh Eo Hormuz. Cùng tuần, Iran bắn vào mục tiêu liên quan Mỹ ở Kuwait và UAE, cáo buộc đáp trả một cuộc không kích.
Xung đột mở đầu 28/2 khi Mỹ cùng Israel không kích Iran. Sáu tháng sau, Nhà Trắng muốn đưa câu chuyện ra sau cuộc bầu cử giữa kỳ. Ông Trump từng đăng ảnh kiểu “Mission Accomplished”. Ông khẳng định Mỹ kiểm soát chặt Hormuz và “về cơ bản đã nắm Iran”, đồng thời nhắc chiến dịch Venezuela “không mất ai”.
Khi bị hỏi sao gọi “chuyện nhỏ” trong khi 18 quân nhân Mỹ đã chết, ông so sánh với Việt Nam và các cuộc chiến cũ “mất hàng chục nghìn người”, rồi nói điều quan trọng là “ngăn Iran có vũ khí hạt nhân”.
Chi phí và thương vong
Tàu tại khu vực Vịnh / Hormuz. Nguồn: USNI News
Con số 37,5 tỷ USD do Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nêu với Quốc hội hồi tháng 7 — gồm chi đến hết tháng 9. Một số ước tính nội bộ và phân tích độc lập cho rằng tổng thực tế cao hơn nhiều nếu tính sửa căn cứ, đạn dược và giá năng lượng. Hàng trăm quân nhân Mỹ bị thương. Phía Iran thiệt hại nhân mạng lớn hơn nhiều, gồm cả thường dân.
Giá xăng dầu Mỹ tăng mạnh từ khi chiến sự mở, góp phần giữ lạm phát trên mục tiêu Fed — đúng lúc cử tri sắp bỏ phiếu.
Gọi tên thế nào không thay đổi hiện trạng: tàu vẫn đi lại hạn chế qua Hormuz, hai bên vẫn có thể leo thang từng đợt, và ngân sách quốc phòng vẫn phải xin thêm tiền.