Bộ Lao động Mỹ công bố ngày 4/9. Mùa hè vừa rồi tuyển dụng yếu: tháng 7 ban đầu ghi mất việc, sau được điều chỉnh thành tăng nhẹ khoảng 21.000. Tháng 6–7 cộng lại được cộng thêm hàng chục nghìn việc khi chỉnh số. Tháng 8 bật lại: 162.000 chỗ mới, gần gấp ba lần mức nhiều nhà kinh tế đoán trước đó.
Phần lớn nằm ở nhà hàng, quán bar, xây dựng và sản xuất. Khu vực tư nhân theo khảo sát ADP tuần trước chỉ thêm khoảng 38.000 — thấp nhất từ đầu năm — nên báo cáo chính thức gây bất ngờ theo hướng tích cực.
Nhân viên ngành ăn uống. Nguồn: Compass Group careers
Việc làm tăng chưa giải được bài toán túi tiền. Lương giờ tăng khoảng 3,1% so với cùng kỳ — chậm nhất từ giữa 2021 và thấp hơn đà tăng giá. Lạm phát tiêu dùng tháng 7 khoảng 3,4%/năm, đã tăng từ mức gần 2,4% hồi tháng 2. Thước đo Fed ưa dùng còn cao hơn, quanh 3,7%, xa mục tiêu 2%. Giá xăng và nhiều mặt hàng bị đẩy lên sau căng thẳng Trung Đông và thuế quan.
Hai giọng của Nhà Trắng
Trên mạng xã hội, ông Trump gọi đây là “số việc làm tuyệt vời”, phá dự báo “gấp đôi gấp ba”, và nói nước mạnh thì phải được lãi thấp. Tại Phòng Bầu dục ông đổi giọng: phàn nàn giá cả, lãi vay kho bạc và việc chứng khoán giảm vì nhà đầu tư lo lạm phát. Ông nói thành công không gây lạm phát, “ngu ngốc” mới gây lạm phát; đòi Fed hạ lãi “thấp nhất thế giới” và cảnh báo có thể dừng buôn với các nước Mỹ đang thâm hụt thương mại.
Lợi suất trái phiếu 10 năm quanh 4,8%. Nợ công đã vượt 40.000 tỷ USD. Tăng trưởng kinh tế nhiệm kỳ này dao động quanh 2%/năm — không phải cú bùng ông từng hứa.
Fed nhìn giá trước
Chủ tịch Fed Kevin Warsh tuần trước nêu rõ: phải thấy giá đang về 2% đủ nhanh và đủ rõ. Nếu không, ngân hàng trung ương “còn việc phải làm”. Việc làm mạnh khiến Fed ít lý do nương thị trường lao động. Nhiều nhà đầu tư đang đặt cược Fed tăng 0,25 điểm tại cuộc họp 15–16/9, thay vì cắt lãi như ông Trump yêu cầu.
Tuần tới có chỉ số giá sản xuất (10/9) và giá tiêu dùng (11/9). Đó mới là hai con số có thể đảo hoặc củng cố kỳ vọng.
Hai tháng nữa là bầu cử giữa kỳ. Bảng việc làm sáng hơn giúp Nhà Trắng có luận điểm “kinh tế đang chịu được”. Cử tri vẫn nhìn giá ở cây xăng và siêu thị. Khoảng cách đó sẽ theo cả chiến dịch đến tháng 11.