Tổng cục Tình báo quốc phòng Ukraine (HUR) hôm 3-8 công bố đã thực hiện thành công chiến dịch đầu tiên sử dụng xuồng không người lái Magura thế hệ mới mang theo máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV) để tấn công các mục tiêu trên đất liền tại bán đảo Crimea. Đơn vị đặc nhiệm Group 13 (Đội 13) đã tiến hành chiến dịch vào cuối tháng 7, nhắm vào xe chỉ huy thuộc hệ thống radar Podlet và thiết bị nhận dạng bạn – thù Parol-4.
Theo thông tin từ HUR, đây là lần đầu tiên các xuồng Magura được cải tiến thành nền tảng mang FPV, cho phép lực lượng Ukraine tiếp cận gần bờ biển rồi phóng máy bay nhỏ tấn công các vị trí radar sâu trong nội địa. Người chỉ huy Đội 13, mang bí danh “Thirteenth”, tuyên bố: “Từ giờ trở đi, xuồng Magura của chúng tôi cũng trở thành mối đe dọa đối với lực lượng Nga trên bộ. Điều này về cơ bản đã đưa cuộc chiến sang một hướng mới. Nhìn chung, các chiến dịch trong thời chiến của chúng tôi chứng minh rằng kẻ xâm lược không có nơi nào an toàn ở Crimea, dù là trên mặt nước, trên bầu trời Biển Đen hay trên đất liền Crimea. Crimea là Ukraine.”
Xuồng Magura không còn chỉ là vũ khí chống tàu. Kể từ khi được công bố công khai vào ngày 14-5-2025, dòng xuồng này đã trở thành công cụ then chốt trong chiến dịch Biển Đen của Ukraine. Đến tháng 5-2025, Đội 13 đã sử dụng chúng để tấn công 17 mục tiêu Nga trên biển và trên không. Riêng về tàu thuyền, đơn vị này đã phá hủy 9 tàu Nga và làm hư hại thêm 5 chiếc khác. Ngoài ra, họ còn hạ 3 trực thăng, 2 tiêm kích và làm hư hại thêm một trực thăng.
Phiên bản Magura V7 – mẫu được sử dụng trong chiến dịch mới – có kích thước lớn hơn đáng kể so với V5. Thân dài 7,2 mét, rộng 2,1 mét, tải trọng lên tới 650 kg, tầm hoạt động khoảng 800 hải lý và có thể duy trì hoạt động liên tục nhiều ngày. Khả năng chống nhiễu điện tử mạnh cùng hệ thống thông tin vệ tinh đa kênh giúp nó hoạt động ổn định ngay cả trong điều kiện thời tiết và môi trường điện tử phức tạp. Việc biến Magura thành “tàu mẹ” mang FPV cho phép Ukraine vượt qua các lớp phòng thủ ven biển dày đặc của Nga, đưa các máy bay nhỏ có tầm bay hạn chế đến sát mục tiêu trên đất liền.
Xuồng không người lái Magura của Ukraine hoạt động trên mặt nước – Ảnh minh họa
Hệ thống radar Podlet được Nga sử dụng để phát hiện các mục tiêu bay thấp, bao gồm tên lửa hành trình và máy bay không người lái. Việc phá hủy xe chỉ huy của hệ thống này cùng thiết bị Parol-4 – bộ phận quan trọng trong hệ thống nhận dạng bạn thù – tạo ra lỗ hổng tạm thời trong mạng lưới phòng không của Nga tại Crimea. Các chuyên gia quân sự nhận định, mỗi lần Ukraine làm suy yếu các nút radar quan trọng là một lần Nga phải điều chỉnh lại hệ thống phòng thủ, phân tán lực lượng và tăng chi phí bảo vệ.
Chiến dịch diễn ra trong bối cảnh đêm 2 rạng sáng 3-8, hàng loạt vụ nổ và hỏa hoạn được ghi nhận trên bán đảo Crimea. Người dân địa phương tại Kerch báo cáo nghe thấy nhiều tiếng nổ. Cầu Crimea – tuyến đường huyết mạch nối bán đảo với lãnh thổ Nga – bị đóng cửa khoảng 1 giờ sáng giờ địa phương. Kênh Telegram Exilenova+ của Ukraine cho biết một trạm biến áp tại Kerch đã bị tấn công. Ngoài ra, Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận đã tấn công các kho hậu cần và căn cứ sửa chữa thiết bị pháo binh gần Nove Zhyttia, cùng một số kho vật tư và trung tâm thông tin liên lạc khác trên bán đảo. Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố đã đánh chặn 131 máy bay không người lái của Ukraine trên khắp lãnh thổ Nga, Biển Đen và Crimea trong cùng khoảng thời gian.
Việc Magura chuyển từ vai trò tấn công tàu chiến và máy bay sang hỗ trợ tấn công trên bộ phản ánh xu hướng phát triển nhanh của chiến tranh không người lái. Ukraine không chỉ sản xuất số lượng lớn máy bay FPV giá rẻ mà còn tích hợp chúng vào các nền tảng khác nhau – từ xe mặt đất, tàu biển đến các hệ thống phóng từ xa. Sự kết hợp này buộc Nga phải đối mặt với mối đe dọa đa chiều, khó dự đoán và tốn kém để ngăn chặn.
Từ góc nhìn chiến lược, chiến dịch này cho thấy Ukraine đang từng bước mở rộng “vùng giết” quanh Crimea. Nếu trước đây lực lượng Nga trên bán đảo chủ yếu lo ngại các cuộc tấn công từ biển và không kích tầm xa, thì nay ngay cả các vị trí radar ven biển cũng có thể trở thành mục tiêu của FPV được đưa đến gần bằng xuồng Magura. Điều này không chỉ làm suy yếu khả năng phát hiện sớm của Nga mà còn tạo áp lực tâm lý lên các đơn vị đồn trú.
Trong tương lai gần, khả năng Ukraine tiếp tục phát triển các phiên bản Magura đa nhiệm – vừa mang tên lửa phòng không, vừa mang FPV, vừa có thể hoạt động như xuồng cảm tử – là hoàn toàn hiện thực. Khi các phương tiện này được sản xuất với số lượng lớn hơn và phối hợp với máy bay không người lái tầm trung, áp lực lên hệ thống phòng thủ Nga tại Crimea và Biển Đen sẽ ngày càng tăng. Nga có thể sẽ phải tăng cường tuần tra ven biển, bố trí thêm các tổ đội chống máy bay không người lái và thậm chí rút một số hệ thống radar quan trọng sâu vào nội địa, làm giảm hiệu quả bao phủ.
Chiến dịch của Đội 13 không chỉ là một cuộc tấn công kỹ thuật thành công. Nó đánh dấu sự chuyển hóa của một loại vũ khí vốn được thiết kế cho môi trường biển thành công cụ tác chiến liên hợp. Trong cuộc chiến không cân sức về nguồn lực truyền thống, chính sự linh hoạt và khả năng thích nghi nhanh chóng như vậy đang giúp Ukraine duy trì lợi thế bất đối xứng trên nhiều mặt trận.
Cầu Crimea nối bán đảo với lãnh thổ Nga – Ảnh minh họa
Nga đến nay chưa đưa ra bình luận cụ thể về cuộc tấn công bằng Magura mang FPV. Tuy nhiên, việc lực lượng Ukraine liên tục chứng minh khả năng tiếp cận và tấn công các mục tiêu quan trọng trên bán đảo cho thấy Crimea vẫn nằm trong tầm ngắm và không còn là vùng an toàn như Moskva từng tuyên bố.