Tòa án bác yêu cầu mới nhất của chính quyền Trump về việc tách/giữ phiếu bầu California

Tòa Phúc thẩm Ninth Circuit ngày thứ Sáu (30/10/2026) đã bác yêu cầu khẩn cấp của chính quyền Trump và Bộ Tư pháp (DOJ), buộc California phải tách riêng và không tính các phiếu bầu gửi qua thư từ khoảng 20.000 cử tri mà liên bang nghi ngờ không phải công dân Mỹ. Quyết định 2-1 này là thất bại mới nhất của DOJ trong nỗ lực can thiệp vào quy trình bầu cử bang California ngay trước bầu cử giữa kỳ ngày 3/11.
Trước đó, vào ngày 28/10, Thẩm phán liên bang David O. Carter (Tòa án quận Central District of California) cũng đã bác đơn xin lệnh tạm thời (TRO) của DOJ. Thẩm phán Carter chỉ trích mạnh mẽ, viết rằng “chưa từng có trong lịch sử Mỹ việc chính phủ liên bang, ngay trước thềm bầu cử, tìm cách ép buộc chính quyền bang và địa phương từ bỏ quy trình bầu cử hiến định của mình”. Ông cho rằng cáo buộc của DOJ “không đáng tin” và việc tách phiếu sẽ gây hỗn loạn, có nguy cơ tước quyền bầu cử của công dân hợp pháp.

Theo DOJ, danh sách khoảng 20.000 người được lập từ dữ liệu của USCIS và Homeland Security Investigations, nghi ngờ là người không phải công dân đã đăng ký bỏ phiếu. California và các quan chức bầu cử (bao gồm Tổng Chưởng lý Rob Bonta) phản đối, cho rằng danh sách không đáng tin cậy, có thể bao gồm công dân Mỹ, và việc thay đổi quy trình giữa chừng sẽ vi phạm luật liên bang cũng như gây gián đoạn bầu cử đang diễn ra. Tòa án Ninth Circuit đồng tình, cảnh báo việc chấp thuận yêu cầu có thể dẫn đến “tước quyền bầu cử” và làm nguy hại toàn bộ quy trình kiểm phiếu.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh hàng triệu người California đã bỏ phiếu sớm. DOJ từng kháng cáo nhiều lần nhưng liên tục bị từ chối. Các chuyên gia và quan chức California nhấn mạnh thẩm quyền của bang trong việc quản lý bầu cử theo Hiến pháp.

Tác động đến cộng đồng người Việt tại Mỹ

California là nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất nước Mỹ, với đông đảo cử tri gốc Việt tại các khu vực như Little Saigon (Orange County), Los Angeles và Bay Area. Nhiều người Việt đã nhập tịch và tham gia bỏ phiếu, đặc biệt trong các cuộc bầu cử giữa kỳ ảnh hưởng đến chính sách nhập cư, kinh tế và an sinh xã hội. Việc tòa án bảo vệ quy trình bầu cử hiện hành giúp giảm bớt lo ngại về việc phiếu bầu bị tách riêng hoặc bị nghi ngờ một cách không chính xác, duy trì niềm tin vào hệ thống bầu cử đối với cử tri hợp pháp.

Nhận định

Các quyết định liên tiếp từ Tòa án quận và Tòa Phúc thẩm Ninth Circuit thể hiện sự bảo vệ quyền của bang trong việc điều hành bầu cử và cảnh báo nguy cơ tước quyền bầu cử nếu can thiệp vào phút chót dựa trên dữ liệu chưa được xác minh đầy đủ. Đây là diễn biến quan trọng chỉ vài ngày trước ngày bầu cử 3/11/2026.