Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm Thứ Hai đã công khai chỉ trích giới lãnh đạo Iran là hành xử “hai mặt đến mức khó tin”. Trong thông điệp trên Truth Social, ông cáo buộc Tehran âm thầm theo đuổi các cuộc thương thuyết hòa bình với Hoa Kỳ, trong khi đồng thời tuyên bố công khai rằng không có bất kỳ cuộc thảo luận nào đang diễn ra và chỉ đang làm việc với Oman về vấn đề Eo biển Hormuz.
Theo ông Trump, các quan chức Iran đã chủ động yêu cầu một cuộc họp với phía Mỹ. Các cuộc thảo luận bắt đầu và nhiều vòng tiếp theo được lên lịch trong thời gian gần. Thế nhưng, Tehran sau đó lại công khai phủ nhận hoàn toàn, khẳng định chỉ thương thuyết với Oman. Ông viết rằng phía Iran “yêu cầu gặp gỡ, các cuộc thảo luận bắt đầu… rồi sau đó lại nói rằng không có cuộc thảo luận nào và họ chỉ làm việc với Oman”.
Tổng thống Trump cũng bác bỏ tuyên bố của Iran về việc kiểm soát Eo biển Hormuz. Ông cho rằng tuyến hàng hải chiến lược này trên thực tế đang nằm dưới sự kiểm soát của Hải quân Mỹ thông qua cuộc phong tỏa, mà ông gọi là “Bức Tường Thép Hoa Kỳ”. Ông khẳng định không có gì có thể đến được Iran nếu Mỹ không cho phép, và một lần nữa kêu gọi Tehran “đầu hàng hoàn toàn” nếu không đạt được thỏa thuận. Ông nhấn mạnh Iran sẽ không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một cuộc họp báo, nơi ông nhiều lần đề cập đến quan hệ với Iran và các lựa chọn quân sự cũng như ngoại giao.
Lời chỉ trích được đưa ra chỉ vài ngày sau khi ông Trump hủy bỏ một chiến dịch quân sự quy mô lớn được mô tả là “lớn nhất kể từ Thế chiến II”. Ông cho biết đã chọn theo đuổi giải pháp ngoại giao trong khi vẫn duy trì khả năng sử dụng vũ lực bất cứ lúc nào. Bất chấp sự phủ nhận công khai từ Tehran, ông khẳng định các cuộc tiếp xúc vẫn đang diễn ra và hai bên trên thực tế đang bàn về cách giải quyết vấn đề mà ông cho là Iran đã gây ra trong nhiều thập niên.
Phía Iran, qua phát ngôn viên Bộ Ngoại giao và Ngoại trưởng Abbas Araghchi, tiếp tục khẳng định chỉ đang đàm phán với Oman về việc quản lý tuyến đường hàng hải tạm thời qua Hormuz, và hiện không có thương thuyết trực tiếp với Mỹ. Oman đóng vai trò trung gian truyền thống, trong khi Pakistan cũng đã mời Ngoại trưởng Iran đến Islamabad để thảo luận.
Sự mâu thuẫn trong thông điệp giữa hai bên tạo ra môi trường ngoại giao đầy bất định. Việc Iran công khai phủ nhận trong khi Mỹ khẳng định các kênh vẫn mở làm suy giảm lòng tin cần thiết cho một thỏa thuận. Các nhà phân tích cho rằng động thái này có thể khiến Washington ngày càng nghi ngờ thiện chí của Tehran, từ đó rút ngắn thời gian cho phép ngoại giao trước khi quay lại lựa chọn quân sự. Trump đã nhiều lần nhấn mạnh rằng ông sẵn sàng hành động nếu không thấy tiến triển rõ ràng.
Ngược lại, Tehran có thể đang cố gắng duy trì vị thế đàm phán nội bộ và tránh bị coi là nhượng bộ trước áp lực Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh xung đột kéo dài và vấn đề chủ quyền tại Hormuz. Việc dựa vào Oman như một kênh trung gian giúp Iran kiểm soát nhịp độ và tránh tiếp xúc trực tiếp công khai với Mỹ trong giai đoạn nhạy cảm.
Eo biển Hormuz với các tàu hàng và tàu nhỏ, khu vực chiến lược đang trở thành trọng tâm của các cuộc thương thuyết và căng thẳng giữa Iran và Mỹ.
Khả năng đạt được thỏa thuận trước khi Mỹ cân nhắc lại biện pháp quân sự đang bị thu hẹp. Sự thiếu nhất quán trong thông điệp làm tăng rủi ro hiểu lầm và leo thang. Nếu không có tín hiệu rõ ràng và thống nhất từ cả hai phía trong thời gian tới, áp lực quân sự có thể nhanh chóng trở lại. Pakistan và các nước vùng Vịnh đang cố gắng duy trì kênh đối thoại, nhưng khoảng cách về niềm tin giữa Washington và Tehran vẫn là trở ngại lớn nhất.
Trong ngắn hạn, thị trường năng lượng và an ninh khu vực sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng từ sự bất định này. Eo biển Hormuz vẫn là điểm nóng, nơi bất kỳ động thái nào cũng có thể tác động đến nguồn cung dầu toàn cầu. Việc hai bên tiếp tục phát đi thông điệp trái ngược khiến viễn cảnh một thỏa thuận bền vững trở nên mong manh hơn bao giờ hết.