ác nguồn tin quân sự Hàn Quốc ngày 27/7 cho biết Triều Tiên đã dựng các tấm chắn xung quanh tòa nhà Panmungak tại làng đình chiến Bàn Môn Điếm. Việc này được cho là nhằm phục vụ công tác cải tạo cơ sở hạ tầng, theo thông tin từ hãng tin Yonhap.
Panmungak là tòa nhà cao ba tầng nằm ở phía bắc Khu vực An ninh Chung (JSA), cách Đường ranh giới quân sự khoảng 80 mét. Tòa nhà này đối diện trực tiếp với Nhà Tự do của phía Hàn Quốc trong khu phi quân sự DMZ. Đây không chỉ là sở chỉ huy của lực lượng gác biên giới Triều Tiên mà còn là nơi đặt đường dây nóng “điện thoại màu hồng” kết nối trực tiếp với Bộ Tư lệnh Liên hợp quốc, cơ quan giám sát Hiệp định đình chiến năm 1953.
Binh sĩ canh gác tại làng đình chiến Panmunjom - Ảnh: YONHAP
Tòa nhà từng đóng vai trò trung tâm trong nhiều sự kiện lịch sử liên Triều. Năm 2018, nhà lãnh đạo Kim Jong Un đã bước ra từ Panmungak để gặp Tổng thống Moon Jae-in tại đường ranh giới, tạo nên khoảnh khắc biểu tượng của nỗ lực hòa giải lúc bấy giờ. Tuy nhiên, sau khi các cuộc đàm phán với Mỹ dưới thời chính quyền Moon thất bại, quan hệ hai miền dần đóng băng. Cuối năm 2023, Bình Nhưỡng chính thức tuyên bố hai miền là “hai quốc gia thù địch”, chấm dứt mọi định hướng thống nhất trước đây.
Theo các nguồn tin quân sự, các tấm chắn đã được lắp đặt từ tháng 4 và đây không phải lần đầu tiên Panmungak trải qua cải tạo tương tự. Việc che chắn nhằm hạn chế tầm nhìn từ phía Nam trong quá trình thi công là động thái thường thấy tại khu vực nhạy cảm này.
Bàn Môn Điếm nằm trên biên giới giữa Hàn Quốc và Triều Tiên.
Trong những năm gần đây, Triều Tiên tăng cường các hoạt động củng cố biên giới phía nam, bao gồm xây dựng hàng rào, rải mìn và bố trí lực lượng gần đường ranh giới hơn. Một số nhà quan sát cho rằng những động thái này phù hợp với chính sách “hai quốc gia thù địch” mà Kim Jong Un đã khẳng định, chuyển trọng tâm từ thống nhất sang củng cố phòng thủ và tách biệt hoàn toàn.
Phía Hàn Quốc và Bộ Tư lệnh Liên hợp quốc theo dõi sát sao mọi thay đổi tại JSA, nơi vẫn là điểm nóng tiềm tàng dù đã nhiều thập kỷ không có xung đột lớn. Việc cải tạo Panmungak hiện được đánh giá mang tính kỹ thuật nhiều hơn là tín hiệu chính trị mới. Tuy nhiên, trong bối cảnh quan hệ liên Triều đóng băng hoàn toàn và không có kênh đối thoại chính thức, bất kỳ hoạt động nào tại Bàn Môn Điếm cũng thu hút sự chú ý đặc biệt.
Bàn Môn Điếm vẫn là biểu tượng sống động của sự chia cắt bán đảo. Trong khi phía Nam duy trì các hoạt động du lịch và quan sát có kiểm soát tại khu vực, phía Bắc kiểm soát chặt chẽ hơn. Việc tòa nhà lịch sử này được cải tạo một lần nữa nhắc nhở về hiện thực rằng đường biên giới vẫn là một trong những khu vực được giám sát nghiêm ngặt nhất thế giới.
Các chuyên gia về bán đảo Triều Tiên cho rằng trong ngắn hạn, khó có sự thay đổi lớn về quan hệ hai miền. Việc Bình Nhưỡng tập trung vào củng cố nội bộ và phòng thủ biên giới phản ánh ưu tiên chiến lược hiện tại. Dù vậy, Bàn Môn Điếm vẫn giữ vai trò biểu tượng, sẵn sàng trở thành sân khấu nếu hai bên có bất kỳ động thái hòa giải nào trong tương lai.