Quy tắc mới của DHS đẩy nhanh trục xuất người xin tị nạn bằng cách bỏ qua phỏng vấn

Ngày 27 tháng 7 năm 2026, Bộ An ninh Nội địa (DHS) công bố quy tắc cuối cùng tạm thời (interim final rule) cho phép Cơ quan Dịch vụ Công dân và Nhập cư Mỹ (USCIS) chuyển một số hồ sơ xin tị nạn khẳng định (affirmative asylum) trực tiếp sang Văn phòng Điều hành Xét xử Di trú (EOIR) mà không tiến hành phỏng vấn. Quy tắc có hiệu lực ngay khi được đăng trên Công báo Liên bang và đang được áp dụng.

Theo quy định mới, viên chức tị nạn của USCIS có thể xem xét đơn I-589, tài liệu hỗ trợ, kết quả kiểm tra lý lịch và các bằng chứng khác, sau đó quyết định chuyển hồ sơ sang tòa án di trú nếu thấy cần thiết. Cơ quan này cho biết biện pháp nhằm giảm tồn đọng hồ sơ tị nạn đang ở mức rất cao, nâng cao hiệu quả hoạt động, bảo vệ an ninh quốc gia và tập trung nguồn lực vào những yêu cầu có cơ sở. Đồng thời, quy tắc giúp nhanh chóng xác định những người có thể gây nguy hiểm cho cộng đồng để đưa vào thủ tục trục xuất.

Trước đây, hầu hết người nộp đơn xin tị nạn khẳng định đều được phỏng vấn bởi viên chức USCIS trước khi hồ sơ bị chuyển sang tòa án. Việc bỏ bước này bị các tổ chức bảo vệ người tị nạn và luật sư di trú chỉ trích vì có thể khiến người nộp đơn mất cơ hội trình bày đầy đủ câu chuyện của mình trước khi bị đưa vào thủ tục xét xử mang tính đối kháng. Một số chuyên gia nhận định quy tắc này sẽ đẩy nhanh quá trình đưa người vào lệnh trục xuất, đặc biệt tại các bang có số lượng hồ sơ lớn như Texas, nơi ước tính có thể ảnh hưởng đến hơn 100.000 người.

Chính quyền Trump khẳng định quy tắc phù hợp với ưu tiên bảo vệ an ninh và giảm tải hệ thống di trú. USCIS sẽ tiếp tục thu thập ý kiến công chúng trước khi ban hành quy tắc chính thức. Trong thời gian chờ đợi, những hồ sơ đang chờ xử lý có thể bị chuyển thẳng sang tòa án di trú mà không được thông báo trước về việc bỏ phỏng vấn.

Đối với cộng đồng người Việt tại Mỹ, quy định mới có thể tác động đến một bộ phận người đang trong quá trình xin tị nạn hoặc gia đình có thành viên nộp đơn. Nhiều luật sư khuyến cáo người có hồ sơ đang chờ nên kiểm tra lại toàn bộ tài liệu đã nộp và chủ động liên hệ luật sư để chuẩn bị cho khả năng bị chuyển sang tòa án di trú bất ngờ. Các tổ chức hỗ trợ cộng đồng đang theo dõi sát sao để cung cấp thông tin và hỗ trợ pháp lý khi cần thiết.