Tối 25/7, không khí lễ hội Christopher Street Day – sự kiện Pride lớn nhất Berlin – bỗng chốc biến thành hiện trường hỗn loạn. Một chiếc xe van lao vào đám đông đang tập trung gần công viên Tiergarten, sát Cổng Brandenburg. Ngay sau đó, thủ phạm lao ra khỏi xe và tấn công bằng dao. Một phụ nữ thiệt mạng, ít nhất 29 người khác bị thương, trong đó có một số ca nguy kịch. Lễ diễu hành và các hoạt động liên quan bị hủy bỏ ngay trong đêm.
Nghi phạm được xác định là Abdul Ballout, 21 tuổi, công dân Đức gốc Lebanon. Giới chức Đức đánh giá đây là vụ tấn công khủng bố mang động cơ Hồi giáo cực đoan. Sau gần một ngày truy lùng quy mô lớn, Ballout bị cảnh sát bắn chết ngày 26/7 tại khu vực Spandau khi xông vào lực lượng thi hành công vụ với vũ khí trong tay.
Nhân viên cứu hộ và cảnh sát tập trung tại Berlin vào sáng sớm 26/7 sau vụ xe tải lao vào đám đông tại lễ hội LGBTQ+ khiến 17 người thương vong. Ảnh: AP
Thủ tướng Friedrich Merz lên án vụ việc là “hành động tàn độc”, nhấn mạnh đây là đòn tấn công vào xã hội tự do và đa dạng của Đức. Thị trưởng Berlin Kai Wegner gọi đây là cuộc tấn công vào “xã hội cởi mở và tự do” của thành phố. Nhiều lãnh đạo châu Âu và các tổ chức LGBTQ+ cũng bày tỏ sự phẫn nộ và chia sẻ với nạn nhân cùng cộng đồng.
Dù nghi phạm đã thiệt mạng, nhiều câu hỏi vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng. Ballout từng được cho là có liên quan đến các hoạt động cực đoan trước đó. Liệu hệ thống giám sát và ngăn chặn cực đoan hóa có phát hiện kịp thời những dấu hiệu nguy hiểm? Công tác an ninh tại một sự kiện thu hút hàng trăm nghìn người có đủ chặt chẽ để ngăn chặn kịch bản xe đâm vào đám đông – hình thức tấn công đã từng xảy ra ở nhiều nước châu Âu?
Chiếc xe van màu trắng bị bỏ lại tại công viên ở Berlin. Ảnh: X/The Informant
Cộng đồng LGBTQ+ tại Berlin và khắp châu Âu đang trải qua cảm xúc pha trộn giữa đau buồn và lo sợ. Nhiều người tham dự mô tả khoảnh khắc hỗn loạn, tiếng la hét và cảnh người bị thương nằm la liệt. Các buổi tưởng niệm được tổ chức trong những ngày sau đó, với thông điệp kêu gọi đoàn kết và không để sợ hãi làm thay đổi lối sống cởi mở.
Vụ việc cũng khơi lại cuộc tranh luận về extremism và hội nhập tại Đức. Một số chính trị gia nhấn mạnh cần tăng cường kiểm soát và phòng chống cực đoan hóa, trong khi nhiều tổ chức dân sự cảnh báo không để thảm kịch bị lợi dụng để kích động kỳ thị. Cảnh sát Đức đang điều tra chi tiết về quá trình chuẩn bị của nghi phạm, nguồn gốc vũ khí và liệu có đồng phạm hay mạng lưới hỗ trợ nào hay không.
Berlin Pride vốn là biểu tượng của sự chấp nhận và tự do cá nhân. Vụ tấn công đã làm gián đoạn khoảnh khắc đó, để lại vết thương không chỉ với những người trực tiếp chịu thiệt hại mà còn với cả cộng đồng rộng lớn. Trong khi các nạn nhân đang được điều trị và gia đình người phụ nữ thiệt mạng chịu đựng nỗi đau mất mát, xã hội Đức tiếp tục tìm kiếm câu trả lời để ngăn chặn những bi kịch tương tự trong tương lai.
Nhiều câu hỏi vẫn còn đó: Làm thế nào một cá nhân có thể thực hiện cuộc tấn công giữa sự kiện đông người như vậy? Các biện pháp phòng ngừa extremism có cần được điều chỉnh? Và quan trọng hơn, làm sao để cộng đồng tiếp tục sống với tinh thần cởi mở mà không bị bóng ma bạo lực phủ bóng?