Moskva, ngày 6/5/2026 – Trong bối cảnh cuộc xung đột Nga - Ukraine kéo dài hơn 3 năm, Bộ Quốc phòng Nga hôm 5/5 chính thức thông báo lệnh ngừng bắn đơn phương kéo dài hai ngày, từ ngày 8 đến 9/5/2026, trùng với dịp kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng phát xít Đức (Victory Day) – một trong những ngày lễ thiêng liêng nhất của nước Nga.
Theo quyết định của Tổng thống Vladimir Putin, lực lượng Nga sẽ tạm dừng mọi hoạt động tác chiến trên toàn bộ chiến tuyến trong khoảng thời gian này. Bộ Quốc phòng Nga cho biết hy vọng Ukraine cũng thực hiện ngừng bắn tương tự để “tôn vinh ký ức lịch sử chung và thể hiện thiện chí hòa bình”.
Cảnh báo cứng rắn từ Moskva
Bên cạnh lệnh ngừng bắn, Nga đồng thời đưa ra lời cảnh báo mạnh mẽ chưa từng có. Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố: nếu Ukraine cố tình vi phạm lệnh ngừng bắn hoặc thực hiện bất kỳ hành động phá hoại nào nhằm vào lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng, lực lượng Nga sẽ đáp trả bằng “cuộc tấn công tên lửa quy mô lớn vào trung tâm Kyiv”.
Thông báo nhấn mạnh: “Chúng tôi cảnh báo người dân Kyiv và nhân viên các phái đoàn ngoại giao nước ngoài cần rời khỏi thành phố kịp thời để đảm bảo an toàn”.
Quân đội Nga diễu binh tại Quảng trường Đỏ nhân Ngày Chiến thắng (ảnh minh họa)
Phản ứng từ phía Ukraine
Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đã tuyên bố ngừng bắn riêng từ ngày 5-6/5 và sẵn sàng kéo dài lệnh ngừng bắn nếu Nga tuân thủ nghiêm ngặt. Tuy nhiên, Kiev đánh giá đề xuất của Nga là “không nghiêm túc” vì hai bên đang có lịch ngừng bắn lệch ngày nhau. Một số quan chức Ukraine cho rằng đây chỉ là chiêu trò tuyên truyền của Moskva.
Phân tích ý đồ chiến lược
Động thái của Nga mang nhiều tầng ý nghĩa. Về mặt quân sự, lệnh ngừng bắn ngắn hạn giúp Nga giảm áp lực logistics, tái nhóm lực lượng và chuẩn bị cho các đợt tấn công tiếp theo sau ngày lễ. Về mặt chính trị nội bộ, Putin tận dụng Victory Day – biểu tượng sức mạnh dân tộc – để củng cố sự đoàn kết trong nước và khẳng định vị thế lãnh đạo.
Về mặt ngoại giao, Nga đặt Ukraine và phương Tây vào thế phải đáp lại công khai. Nếu Ukraine vi phạm, Moskva sẽ có cớ chính đáng để leo thang tấn công mạnh tay hơn, đồng thời chuyển trách nhiệm “phá hoại hòa bình” sang phía đối phương trước dư luận quốc tế.
Dữ liệu từ Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) cho biết Nga đã mất kiểm soát khoảng 120 km² lãnh thổ trong giai đoạn tháng 3-4/2026.
Theo AFP, đà tiến công của quân đội Nga đã chậm lại rõ rệt kể từ cuối năm 2025, do gặp phải các vấn đề về liên lạc nội bộ cùng với các cuộc phản công quyết liệt của Ukraine, giúp Kiev tạo ra một số đột phá cục bộ ở khu vực đông nam.
Tuy nhiên, diện tích mà quân đội Ukraine giành lại được vẫn không đáng kể, chỉ chiếm khoảng 0,02% tổng lãnh thổ nước này, theo số liệu của ISW. Hiện Nga vẫn kiểm soát hơn 19% lãnh thổ Ukraine, trong đó phần lớn là những khu vực chiếm được trong những tuần đầu tiên của cuộc chiến năm 2022. Khoảng 7% lãnh thổ, bao gồm bán đảo Crimea và một phần vùng Donbass, đã nằm dưới sự kiểm soát của Nga hoặc lực lượng ly khai thân Nga từ trước khi Moskva phát động chiến dịch quân sự.
Triển vọng
Dù lệnh ngừng bắn được công bố, các chuyên gia nhận định khả năng duy trì hòa bình thực sự trong hai ngày này là rất thấp. Lịch sử cho thấy hầu hết các lệnh ngừng bắn đơn phương trước đây đều nhanh chóng bị vi phạm bởi cả hai bên. Hiện tại, tình hình chiến trường vẫn căng thẳng, đặc biệt tại các khu vực Donetsk và Kharkiv.