Thông tin về vụ tấn công nhà máy sản xuất máy bay không người lái của một công ty Mỹ tại Kiev đang thu hút sự chú ý trong những ngày gần đây. Theo các nguồn tin phương Tây và phía Nga, một tên lửa đạn đạo đã phá hủy cơ sở thuộc sở hữu của Terminal Autonomy – doanh nghiệp đăng ký tại bang Delaware, Mỹ.
Nhà máy này chuyên sản xuất các loại UAV tấn công tầm sâu như AQ-400 Scythe và AQ-100 Bayonet. Đây là những thiết bị được trang bị trí tuệ nhân tạo, có khả năng chống nhiễu sóng và tự động dẫn đường trong giai đoạn cuối để tấn công mục tiêu. Công nghệ này được đánh giá quan trọng trên chiến trường hiện nay, nơi Nga và Ukraine đều đẩy mạnh chiến tranh máy bay không người lái.
Theo The Guardian và Kyiv Post, vụ tấn xảy ra vào khoảng cuối tuần trước và được phía Nga công bố qua hãng thông tấn TASS, dẫn nguồn Bộ Quốc phòng Nga. Phía Nga cho biết cơ sở có sự tham gia của các chuyên gia Ukraine – Mỹ và đang sản xuất các loại UAV kể trên. Nhiều nguồn tin phương Tây xác nhận đây có vẻ là lần đầu tiên trong suốt cuộc xung đột mà một công ty quốc phòng mang quốc tịch Mỹ bị nhắm trực tiếp bằng tên lửa.

Lính cứu hỏa Ukraine dập đám cháy sau khi Nga tập kích thủ đô Kiev ngày 26/7. Ảnh: DSNS Ukraine
Không có thông tin về thương vong tại thời điểm hiện tại. Một số nguồn cho biết toàn bộ nhân viên đã an toàn. Vụ tấn diễn ra trong bối cảnh Nga liên tục mở các chiến dịch không kích quy mô lớn nhằm vào hạ tầng quân sự và công nghiệp quốc phòng của Ukraine, đặc biệt là các cơ sở sản xuất và lắp ráp UAV.
Ukraine trong những năm gần đây đã trở thành trung tâm sản xuất UAV lớn, với sự tham gia của cả doanh nghiệp trong nước và các công ty nước ngoài. Việc các hãng Mỹ, châu Âu đặt cơ sở sản xuất hoặc hợp tác kỹ thuật tại Ukraine giúp Kiev tăng tốc cung cấp thiết bị cho mặt trận, đồng thời tạo ra chuỗi cung ứng linh hoạt hơn. Chính vì vậy, các cơ sở này ngày càng trở thành mục tiêu ưu tiên của Nga.
Việc một nhà máy mang yếu tố Mỹ bị phá hủy làm dấy lên câu hỏi về mức độ leo thang. Dù Nga vẫn khẳng định chỉ tấn công các mục tiêu quân sự và công nghiệp quốc phòng, việc nhắm vào tài sản của doanh nghiệp Mỹ có thể làm gia tăng căng thẳng ngoại giao. Phía Mỹ và các đồng minh châu Âu chưa đưa ra phản ứng chính thức chi tiết ngay sau khi thông tin lan rộng.

Đám cháy bốc lên ở thủ đô Kiev, Ukraine sau đòn tập kích của Nga rạng sáng 26/7. Ảnh: Sputnik
Trong chiến tranh hiện đại, UAV đã trở thành vũ khí then chốt, rẻ hơn nhiều so với tên lửa hành trình hay máy bay chiến đấu có người lái nhưng vẫn gây sát thương và gây áp lực lớn lên hậu phương đối phương. Cả hai bên đều đầu tư mạnh vào sản xuất và đối phó với máy bay không người lái. Việc Nga sử dụng tên lửa đạn đạo – vốn khó đánh chặn hơn drone hoặc tên lửa hành trình thông thường – để tiêu diệt nhà máy cho thấy Moscow đang ưu tiên triệt hạ năng lực sản xuất UAV của Ukraine.
Các chuyên gia nhận định, dù một nhà máy bị phá hủy, Ukraine vẫn duy trì mạng lưới sản xuất phân tán, gồm cả các cơ sở nhỏ và các xưởng ngầm. Việc chuyển dịch sản xuất sang nhiều địa điểm khác nhau và tăng cường hợp tác với đối tác nước ngoài vẫn là hướng đi chính để duy trì nguồn cung.
Vụ tấn công lần này một lần nữa khẳng định rằng cuộc xung đột đã mở rộng sang lĩnh vực công nghiệp quốc phòng có yếu tố nước ngoài. Khi các doanh nghiệp Mỹ và phương Tây ngày càng tham gia sâu vào chuỗi sản xuất vũ khí cho Ukraine, nguy cơ các cơ sở này trở thành mục tiêu quân sự cũng tăng theo. Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào phản ứng của Washington và các đồng minh, cũng như khả năng Ukraine khôi phục hoặc thay thế năng lực sản xuất bị mất.
