Chính quyền Mỹ đang cân nhắc một biện pháp mới có thể làm thay đổi sâu sắc con đường ở lại làm việc của hàng trăm nghìn sinh viên quốc tế. Theo thông tin từ The Wall Street Journal ngày 31 tháng 7 năm 2026, Nhà Trắng đang xem xét áp dụng mức phí 100.000 USD cho chương trình Thực tập thực tế tùy chọn (Optional Practical Training – OPT). Đây là chương trình cho phép sinh viên nước ngoài mang visa F-1 được làm việc tại Mỹ từ một đến ba năm sau khi tốt nghiệp, tùy thuộc vào ngành học, đặc biệt là các ngành STEM.
OPT từ lâu được xem là cầu nối quan trọng giữa việc học tập và sự nghiệp tại Mỹ. Sinh viên có thể tích lũy kinh nghiệm thực tế liên quan đến chuyên ngành, trong khi các doanh nghiệp Mỹ, đặc biệt tại Thung lũng Silicon và Phố Wall, tận dụng nguồn nhân lực được đào tạo ngay tại các trường đại học Mỹ. Năm 2024, khoảng 419.000 người nước ngoài đang làm việc theo chương trình này. Viện Giáo dục Quốc tế từng ước tính gần 300.000 sinh viên quốc tế tham gia OPT vào mùa thu năm 2025, tương đương khoảng một phần tư tổng số sinh viên nước ngoài tại Mỹ.
Nếu mức phí 100.000 USD được áp dụng, chương trình OPT có nguy cơ trở nên ngoài tầm với của phần lớn sinh viên quốc tế. Nhiều người sẽ buộc phải rời Mỹ ngay sau khi tốt nghiệp, mang theo kiến thức và kỹ năng đã được đào tạo bằng nguồn lực của các trường đại học Mỹ. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân sinh viên mà còn tác động đến nguồn thu học phí của các trường, vốn phụ thuộc đáng kể vào sinh viên quốc tế, cũng như hoạt động tuyển dụng của các công ty công nghệ và tài chính.
Chú thích: Sinh viên tốt nghiệp tại một trường đại học Mỹ, nhóm đối tượng có thể chịu ảnh hưởng trực tiếp nếu đề xuất thu phí OPT được thực thi.
Đề xuất này xuất hiện trong bối cảnh chính quyền Trump đang đẩy mạnh các biện pháp siết chặt chính sách đối với sinh viên và lao động nước ngoài. Trước đó, chính quyền từng cố gắng áp dụng mức phí 100.000 USD đối với visa H-1B dành cho lao động có tay nghề cao. Tuy nhiên, tuần trước, tòa phúc thẩm liên bang đã giữ nguyên phán quyết chặn việc thực thi mức phí này. Việc chuyển hướng sang OPT được xem là cách tiếp cận khác, nhằm hạn chế khả năng ở lại làm việc của sinh viên quốc tế ngay từ giai đoạn sau tốt nghiệp.
Một quan chức Nhà Trắng cho biết chưa có thay đổi chính sách nào sắp được công bố chính thức, nhưng không bác bỏ khả năng phương án này đang được xem xét. Đại diện Bộ An ninh Nội địa Mỹ khẳng định: “Không có chính sách nào được coi là cuối cùng cho đến khi được công bố chính thức. Tại DHS, chúng tôi luôn thảo luận về cách sử dụng mọi công cụ để bảo vệ tính toàn vẹn của hệ thống nhập cư hợp pháp”. Một số quan chức chính quyền cho rằng OPT có thể bị lợi dụng để gian lận visa hoặc kéo dài thời gian lưu trú bất hợp lý.
Bên cạnh đề xuất thu phí, Mỹ cũng đang triển khai các biện pháp siết chặt khác đối với sinh viên quốc tế. Gần đây, Bộ An ninh Nội địa đã ban hành quy định mới giới hạn thời gian lưu trú tối đa của người giữ visa du học, thay thế cơ chế “thời hạn theo khóa học” trước đây. Những thay đổi này nằm trong nỗ lực tổng thể nhằm kiểm soát chặt chẽ hơn dòng người nhập cư tạm thời.
Chú thích: Khuôn viên Apple Park tại Thung lũng Silicon, nơi nhiều doanh nghiệp công nghệ Mỹ phụ thuộc vào nguồn nhân lực tốt nghiệp từ các trường đại học trong nước, bao gồm cả sinh viên quốc tế qua chương trình OPT.
Nếu được thông qua, đề xuất thu phí OPT có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền. Các trường đại học Mỹ sẽ gặp khó khăn hơn trong việc thu hút sinh viên quốc tế, vốn đóng góp đáng kể vào ngân sách. Các doanh nghiệp công nghệ và tài chính có thể mất đi nguồn tuyển dụng linh hoạt từ sinh viên vừa tốt nghiệp, buộc phải tìm kiếm nhân sự qua các kênh khác hoặc chấp nhận chi phí cao hơn. Trong dài hạn, Mỹ có nguy cơ mất lợi thế cạnh tranh trong việc giữ chân nhân tài toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin và tài chính.
Hiện đề xuất vẫn đang ở giai đoạn thảo luận nội bộ. Việc liệu mức phí sẽ do sinh viên, trường đại học hay doanh nghiệp chi trả, cũng như thời điểm và hình thức áp dụng, vẫn chưa được làm rõ. Dù vậy, riêng việc công bố ý tưởng đã đủ để tạo ra sự bất an trong cộng đồng sinh viên quốc tế và các bên liên quan.
Chính sách này phản ánh sự cân bằng khó khăn giữa mục tiêu bảo vệ việc làm cho người lao động Mỹ và nhu cầu duy trì sức hút của Mỹ đối với nhân tài thế giới. Kết quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào quyết định chính thức của chính quyền trong thời gian tới, cũng như phản ứng từ các trường đại học, doanh nghiệp và có thể cả hệ thống tư pháp.