Rạng sáng ngày 24/7/2026, một cuộc tấn công bằng tên lửa của Mỹ đã nhắm vào trụ sở Hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tại làng Zibakenar, tỉnh Gilan, nằm ven Biển Caspi. Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA dẫn lời giới chức địa phương cho biết vụ tấn công làm hư hại một phần thiết bị của cơ sở quân sự, nhưng đến nay chưa ghi nhận thương vong.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận đây là đợt không kích thứ 13 liên tiếp nhằm vào Iran. Các mục tiêu bao gồm trung tâm chỉ huy quân sự, kho chứa máy bay không người lái, mạng lưới thông tin liên lạc, địa điểm giám sát ven biển và năng lực hàng hải của Iran. CENTCOM nhấn mạnh các cuộc tấn công nhằm “giữ Iran chịu trách nhiệm và làm suy yếu mối đe dọa từ IRGC đối với hàng hải thương mại” tại eo biển Hormuz.
Phía Iran nhanh chóng tuyên bố đáp trả. Đài Press TV và IRIB đưa tin quân đội nước này đã triển khai máy bay không người lái tấn công các mục tiêu Mỹ tại căn cứ không quân Sheikh Isa ở Bahrain và căn cứ Al-Azraq ở Jordan. Video được cho là ghi lại cảnh UAV Iran cất cánh hướng về hai quốc gia này đã được phát sóng. Bộ Nội vụ Bahrain ngay sau đó kích hoạt còi báo động toàn quốc và kêu gọi người dân tìm nơi trú ẩn.
Trên mặt trận ngoại giao, căng thẳng không dịu bớt. Iran bác bỏ thông tin của New York Times cho rằng Tehran từ chối đề xuất ngừng bắn do Iraq làm trung gian. IRNA khẳng định thông tin này “hoàn toàn đánh lạc hướng”. Theo một quan chức Iran giấu tên, Tehran luôn coi trọng ngoại giao nhưng cáo buộc Mỹ vi phạm các cam kết trong bản ghi nhớ ký ngày 18/6, dẫn đến việc xung đột leo thang.
"Vấn đề leo thang xung đột trong khu vực bắt nguồn hoàn toàn từ việc Mỹ vi phạm lời hứa và các cam kết trong bản ghi nhớ ngày 18/6", vị này cho hay.
Thủ tướng Iraq từng tới Tehran ngày 23/7 sau cuộc gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhưng Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi trước đó đã khẳng định Tehran không tìm kiếm thêm nỗ lực trung gian nào với Washington. Tổng thống Trump cũng ra tín hiệu chưa sẵn sàng nối lại đàm phán về thỏa thuận ngừng bắn mới.
Cuộc trao đổi đòn đánh quân sự kéo dài nhiều ngày đang làm gia tăng lo ngại về an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng toàn cầu. Giá dầu đã tăng mạnh trước nguy cơ gián đoạn. Các nước trong khu vực như Bahrain, Jordan liên tục phải đối phó với cảnh báo không kích và kích hoạt phòng không.
Chuyên gia phân tích nhận định vòng xoáy tấn công – đáp trả hiện tại phản ánh sự thiếu tin tưởng sâu sắc giữa hai bên. Mỹ tập trung làm suy yếu năng lực quân sự và hàng hải của IRGC, trong khi Iran tìm cách chứng minh khả năng gây thiệt hại cho căn cứ Mỹ và đồng minh trong khu vực. Triển vọng một thỏa thuận ngừng bắn bền vững vẫn còn xa vời khi cả hai bên đều chưa sẵn sàng nhượng bộ về các vấn đề cốt lõi như kiểm soát eo biển Hormuz và các cam kết trước đó.
Trong bối cảnh xung đột kéo dài, cộng đồng quốc tế đang theo dõi chặt chẽ nguy cơ leo thang ra ngoài phạm vi song phương, ảnh hưởng đến ổn định Trung Đông và nguồn cung năng lượng toàn cầu.