Các cơ quan tình báo và an ninh mạng Mỹ đang tích cực điều tra khả năng Iran đứng sau một loạt cuộc tấn công mạng nhằm vào hệ thống cấp nước công cộng tại ít nhất 7 bang, trong đó Minnesota chịu ảnh hưởng nặng nhất với hơn 30 cơ sở bị xâm nhập.
Theo nhiều quan chức Mỹ và các nguồn tin thân cận với cuộc điều tra, các cuộc tấn công diễn ra trong tuần này đã làm gián đoạn hoạt động của các bộ điều khiển logic lập trình (PLC) và hệ thống giám sát tại nhiều nhà máy xử lý nước. Một số nơi buộc phải chuyển sang vận hành thủ công, dẫn đến mất áp suất hoặc tạm thời gián đoạn kiểm soát. Tuy nhiên, chất lượng nước sinh hoạt không bị ảnh hưởng và người dân không cần thay đổi thói quen sử dụng nhờ sự can thiệp nhanh chóng của nhân viên kỹ thuật.
Tại Minnesota, các thành phố như Braham, Plymouth và Maple Plain đều ghi nhận sự cố. Ở Braham, cư dân từng được khuyến cáo hạn chế dùng nước. Các quan chức bang và liên bang xác nhận không có yêu cầu đòi tiền chuộc từ phía tin tặc, điều này khiến các nhà phân tích nghiêng về hướng tấn công mang tính chất phá hoại hơn là tội phạm mạng thông thường.
Hệ thống bể chứa và xử lý nước tại một cơ sở cấp nước công cộng.
Các chuyên gia an ninh mạng nhận định thủ đoạn kỹ thuật và mục tiêu nhắm vào hạ tầng quan trọng phù hợp với hoạt động trước đây của các nhóm tin tặc được cho là liên kết với Iran, trong đó có nhóm CyberAv3ngers từng bị Mỹ cáo buộc tấn công các hệ thống nước và năng lượng. Cơ quan An ninh Cơ sở hạ tầng và An ninh mạng Mỹ (CISA) cùng FBI trước đó đã cảnh báo về mối đe dọa từ tin tặc Iran đối với các hệ thống PLC trong ngành nước.
Vụ việc xảy ra đúng thời điểm quan hệ Mỹ - Iran đang ở mức căng thẳng cao do xung đột quân sự đang diễn ra. Một số quan chức thận trọng lưu ý rằng chưa thể kết luận chắc chắn, và không loại trừ khả năng có bên thứ ba cố tình tạo dấu vết giống Iran nhằm leo thang tình hình.
FBI đã xác nhận đang làm việc với các nạn nhân để giải quyết sự cố nhưng chưa chính thức chỉ đích danh thủ phạm. Cơ quan bảo vệ môi trường Mỹ (EPA) và các bang liên quan cũng tham gia điều tra. CISA đã phát hành khuyến cáo khẩn cấp yêu cầu các đơn vị vận hành hệ thống nước hạn chế kết nối internet trực tiếp và tăng cường bảo mật cho thiết bị điều khiển.
Các cuộc tấn công vào hạ tầng nước sạch không phải là mới. Trong những năm gần đây, hệ thống cấp nước của Mỹ liên tục trở thành mục tiêu vì mức độ số hóa tăng cao trong khi nhiều cơ sở nhỏ vẫn còn lỗ hổng bảo mật. Việc một loạt nhà máy ở nhiều bang bị tấn công cùng lúc cho thấy khả năng phối hợp và quy mô của thủ phạm.
Từ góc nhìn an ninh quốc gia, vụ việc một lần nữa nhấn mạnh sự mong manh của hạ tầng thiết yếu trước các cuộc tấn công mạng xuyên biên giới. Hệ thống nước sạch phục vụ hàng triệu người dân, bất kỳ sự gián đoạn nào dù ngắn cũng có thể gây hoang mang và ảnh hưởng đến đời sống hàng ngày. Các chuyên gia cho rằng Mỹ cần đẩy mạnh đầu tư vào bảo mật vận hành công nghệ (OT) và tăng cường chia sẻ thông tin giữa liên bang với địa phương.
Trong thời gian tới, kết quả điều tra sẽ quyết định mức độ phản ứng của Mỹ. Nếu xác nhận Iran đứng sau, vụ việc có thể trở thành một mặt trận mới trong cuộc đối đầu đang diễn ra. Dù vậy, ngay cả khi chưa có kết luận cuối cùng, các bang và doanh nghiệp vận hành nước đã được yêu cầu nâng cao cảnh giác và rà soát toàn bộ hệ thống điều khiển.
Cuộc điều tra vẫn đang tiếp tục. Các quan chức Mỹ nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu lúc này là đảm bảo an toàn nguồn nước và ngăn chặn các cuộc tấn công tương tự trong tương lai.
Một nhà máy xử lý nước điển hình tại Mỹ – mục tiêu của các cuộc tấn công mạng gần đây.