Ngày 5/5/2026 – Trong bối cảnh xã hội Mỹ ngày càng đa dạng về hình thức gia đình, nhiều thành phố tiến bộ đã chính thức đưa “cấu trúc gia đình và mối quan hệ” vào danh sách các nhóm được bảo vệ pháp lý. Portland (Oregon) vừa trở thành thành phố lớn nhất Mỹ thông qua sắc lệnh cấm phân biệt đối xử với các gia đình đa ái (polyamory) và hộ gia đình nhiều đối tác.
Polyamory là gì?
Polyamory (hay quan hệ đa ái) là hình thức quan hệ tình cảm – lãng mạn đồng thuận giữa ba người trở lên, trong đó tất cả các bên đều biết và đồng ý với nhau. Khác hoàn toàn với polygamy (đa thê/đa phu), polyamory không phải là hôn nhân pháp lý mà là mối quan hệ cá nhân tự nguyện. Theo các khảo sát gần đây, hàng triệu người Mỹ đang sống trong các mối quan hệ phi đơn thuần (consensual non-monogamy).
Bước tiến lịch sử tại Portland
Tháng 3/2026, Hội đồng Thành phố Portland đã thông qua luật sửa đổi Chương 23 của Bộ luật Dân quyền thành phố. Từ ngày 10/4/2026, việc phân biệt đối xử dựa trên “family or relationship structure” (cấu trúc gia đình hoặc mối quan hệ) là bất hợp pháp trong các lĩnh vực:
Nhà ở (thuê, mua, bán)
Việc làm
Dịch vụ công cộng và kinh doanh mở cửa cho công chúng
Định nghĩa mới bao gồm: gia đình nhiều đối tác, gia đình nhiều cha mẹ, gia đình nhiều thế hệ, quan hệ đồng thuận không một vợ một chồng, và cả các mối quan hệ vô tính/aromantic.
Các thành phố khác đã đi trước
2024: Oakland và Berkeley (California) là những thành phố đầu tiên trên bờ Tây thông qua luật tương tự.
2026: West Hollywood (California), Olympia (Washington – thành phố đầu tiên của bang), Astoria (Oregon).
2020-2021: Somerville, Cambridge, Arlington (Massachusetts) mở đường cho việc công nhận domestic partnership nhiều đối tác.
Tính đến nay, đã có khoảng 8 thành phố thuộc 4 bang áp dụng các hình thức bảo vệ này.
Ý nghĩa thực tế
Trước đây, các gia đình đa ái thường gặp khó khăn khi thuê nhà (chủ nhà từ chối vì “quá nhiều người”), xin việc (bị kỳ thị lối sống), hoặc tiếp cận bảo hiểm y tế và quyền thăm nom bệnh viện. Luật mới cho phép họ kiện nếu bị phân biệt đối xử, đồng thời mở đường cho việc chia sẻ quyền lợi dân sự (dù chưa công nhận hôn nhân đa phương theo luật liên bang).
Phản ứng từ dư luận
Ủng hộ: Các tổ chức như Organization for Polyamory and Ethical Non-monogamy (OPEN) và Polyamory Legal Advocacy Coalition cho rằng đây là bước tiến nhân quyền, khẳng định “giá trị và phẩm giá vốn có” của các gia đình phi truyền thống.
Phản đối: Một số ý kiến lo ngại luật có thể làm phức tạp hóa quyền lợi trẻ em, ảnh hưởng đến cấu trúc gia đình truyền thống, hoặc dẫn đến tranh chấp pháp lý phức tạp trong tương lai.
Triển vọng tương lai
Các nhóm vận động đang đẩy mạnh tại Seattle, Tacoma, San Francisco và nhiều thành phố khác. Đây vẫn là phong trào cấp địa phương – luật liên bang và hầu hết các bang vẫn chưa công nhận hôn nhân đa ái. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định đây là dấu hiệu rõ nét của sự thay đổi xã hội: từ việc coi polyamory là “lối sống kỳ quặc” sang công nhận quyền bình đẳng cơ bản.