Tối ngày 30/7 và rạng sáng 31/7/2026, lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tiến hành một cuộc phá hủy quy mô lớn tại khu vực dãy núi Beaufort, miền nam Lebanon. Theo tuyên bố chung của Thủ tướng Benjamin Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz, quân đội đã sử dụng khoảng 700 tấn thuốc nổ để đánh sập hệ thống đường hầm ngầm được mô tả là “pháo đài dưới lòng đất” của Hezbollah.
Hệ thống này nằm dưới sườn núi Beaufort, cách thị trấn biên giới Metula của Israel khoảng 6 km. Theo IDF, đây là mạng lưới đường hầm nhiều tầng được xây dựng trong nhiều năm với sự hỗ trợ tài chính từ Iran, đóng vai trò trung tâm chỉ huy. Từ đây, Hezbollah điều phối các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, tên lửa chống tăng hướng về phía lực lượng Israel và các cộng đồng dân cư miền Bắc Israel.
Netanyahu và Katz khẳng định việc phá hủy được thực hiện vào thời điểm này nhằm đáp trả hành động vi phạm thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian. Cụ thể, phía Israel cáo buộc Hezbollah vừa dùng máy bay không người lái mang chất nổ tấn công một chiếc xe ủi không người lái của IDF. Tuyên bố của lãnh đạo Israel nhấn mạnh: “Nhà nước Israel sẽ không chấp nhận bất kỳ sự vi phạm nào đối với thỏa thuận ngừng bắn. Mọi nỗ lực của Hezbollah nhằm tấn công lực lượng IDF hoặc công dân Israel sẽ phải trả giá đắt.”
Beaufort Castle: An ancient Lebanese monument that continues to draw military attention | The National
Ảnh: Pháo đài Beaufort cổ kính trên đỉnh núi, di sản lịch sử gần khu vực bị phá hủy.
Theo IDF, các đường hầm này từng được sử dụng để chứa vũ khí, làm nơi sinh hoạt và chỉ huy các hoạt động quân sự. Trước đó, vào tháng 6/2026, lực lượng Israel đã phát hiện và công bố hình ảnh về mạng lưới ngầm này sau khi kiểm soát khu vực. Việc phá hủy được lên kế hoạch từ trước nhưng tạm hoãn vì thỏa thuận ngừng bắn, rồi được kích hoạt trở lại sau sự cố máy bay không người lái.
Vụ nổ tạo ra sóng xung kích mạnh đến mức được ghi nhận như một trận động đất khoảng 3,8 độ. Nhiều ngôi làng gần đó như Marjayoun và Nabatieh bị rung chuyển, cửa kính vỡ, tro bụi bay khắp nơi. Cơ quan thông tấn quốc gia Lebanon (NNA) xác nhận các vụ nổ rất lớn xảy ra quanh nửa đêm gần pháo đài Beaufort.
Pháo đài Beaufort là di tích thời Thập tự chinh, được UNESCO công nhận. Dù Israel khẳng định mục tiêu là hệ thống đường hầm bên dưới sườn núi chứ không phải chính pháo đài, vẫn có lo ngại về khả năng hư hại đối với di sản lịch sử này. Phía Lebanon phủ nhận một số cáo buộc của Israel và bác bỏ một phần bằng chứng mà IDF đưa ra.
Ảnh: Cột khói lớn bốc lên sau các vụ nổ mạnh gần khu vực Beaufort.
Việc sử dụng lượng thuốc nổ khổng lồ lên tới 700 tấn cho thấy quy mô của mạng lưới ngầm cũng như quyết tâm của Israel trong việc loại bỏ cơ sở hạ tầng của Hezbollah ở miền nam Lebanon. IDF mô tả đây là một phần trong chiến dịch có hệ thống nhằm phá hủy toàn bộ hạ tầng “khủng bố” của tổ chức này tại khu vực an ninh.
Cuộc xung đột Israel – Hezbollah đã kéo dài nhiều tháng với những đợt leo thang và tạm lắng xen kẽ. Dù có thỏa thuận ngừng bắn, cả hai bên liên tục cáo buộc nhau vi phạm. Israel vẫn duy trì sự hiện diện quân sự ở một số điểm chiến lược miền nam Lebanon, trong khi Hezbollah và phía Lebanon đòi hỏi rút quân hoàn toàn.
Vụ phá hủy lần này một lần nữa cho thấy mức độ phức tạp của địa hình ngầm tại biên giới. Hệ thống đường hầm của Hezbollah được xây dựng công phu, có khả năng chứa vũ khí, chỉ huy và di chuyển lực lượng mà không dễ bị phát hiện từ trên không. Việc Israel chọn cách dùng lượng thuốc nổ cực lớn để san phẳng thay vì chỉ phong tỏa cho thấy họ muốn loại bỏ triệt để mối đe dọa này.
Ảnh: Bên trong một đường hầm ngầm được cho là của Hezbollah, do lực lượng Israel ghi lại.
Về phía cộng đồng quốc tế, sự kiện này có thể làm gia tăng căng thẳng ngoại giao. Mỹ – bên trung gian cho thỏa thuận ngừng bắn – sẽ phải đối mặt với áp lực từ cả hai phía. Trong khi đó, người dân miền nam Lebanon tiếp tục sống trong bất ổn, vừa lo sợ các cuộc tấn công của Israel vừa chịu ảnh hưởng từ sự hiện diện của các nhóm vũ trang.
Với quy mô phá hủy lớn như vậy, Israel muốn gửi thông điệp rõ ràng rằng mọi hành động vi phạm ngừng bắn sẽ bị đáp trả mạnh mẽ. Tuy nhiên, liệu động thái này có giúp ổn định biên giới phía Bắc hay chỉ tiếp tục kéo dài vòng xoáy leo thang vẫn là câu hỏi đang được theo dõi sát sao trong những ngày tới.