Hàng nghìn người di cư đã ồ ạt vượt biên từ Morocco vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha trong ngày 30 tháng 7 năm 2026, khiến lực lượng an ninh địa phương bị quá tải. Nhiều người bơi hoặc lội nước quanh hàng rào biên giới để vào lãnh thổ châu Âu. Ít nhất 9 người đã thiệt mạng trong nỗ lực vượt biên.
Chính quyền Ceuta nhanh chóng tuyên bố tình trạng khẩn cấp nhân đạo và xã hội. Các trung tâm tiếp nhận, đặc biệt là nơi dành cho trẻ vị thành niên không có người đi cùng, bị quá tải nghiêm trọng. Hàng trăm người phải ngủ ngoài trời. Chủ tịch Ceuta Juan Jesús Vivas kêu gọi chính phủ trung ương hỗ trợ khẩn cấp và tăng cường hợp tác với Morocco để giải quyết tình hình.
Chiều tối cùng ngày, chính phủ Tây Ban Nha quyết định điều động lực lượng vũ trang tới Ceuta. Khoảng 60 binh sĩ cùng hàng trăm cảnh sát chuyên trách và sĩ quan Guardia Civil được gửi đến để hỗ trợ lực lượng địa phương duy trì an ninh. Madrid khẳng định sẽ phối hợp với Morocco để tổ chức đưa những người di cư trở về.
Chú thích: Người di cư ồ ạt bơi và leo rào từ Morocco vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha.
Ceuta là vùng lãnh thổ nhỏ của Tây Ban Nha nằm trên bờ biển Bắc Phi, giáp trực tiếp với Morocco. Đây từ lâu là điểm nóng của dòng người di cư châu Phi tìm đường vào châu Âu. Các đợt vượt biên quy mô lớn từng xảy ra trước đây, điển hình là năm 2021, khi hàng nghìn người cũng tràn qua trong thời gian ngắn.
Lần này, nhiều người lợi dụng thời điểm lực lượng biên phòng Morocco có vẻ nới lỏng hoặc bị quá tải để đột phá. Một số nhóm leo hàng rào cao, số khác bơi vòng qua các điểm giám sát ven biển. Hình ảnh người di cư ướt át leo lên bờ đá, trong khi cảnh sát Tây Ban Nha cố gắng kiểm soát, đã lan truyền rộng rãi.
Chính phủ Tây Ban Nha dưới thời Thủ tướng Pedro Sánchez cho biết sẽ không công bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, nhưng sẵn sàng hỗ trợ Ceuta bằng quân đội và cảnh sát. Bộ trưởng Nội vụ Fernando Grande-Marlaska dự kiến đến hiện trường để chỉ đạo. Madrid cũng nhấn mạnh sẽ đẩy mạnh trả người về Morocco theo các thỏa thuận song phương.
Sự việc lập tức gây tranh cãi chính trị. Các đảng đối lập chỉ trích chính phủ xử lý chậm và thiếu cứng rắn. Một số lãnh đạo châu Âu, trong đó có quan chức Italy, lên tiếng lo ngại về nguy cơ dòng người di cư lan rộng và yêu cầu siết chặt kiểm soát khu vực Schengen.
Chú thích: Lực lượng an ninh Tây Ban Nha hỗ trợ và kiểm soát người di cư khi họ bơi vào bờ tại Ceuta.
Về phía Morocco, chính quyền nước này thường bị chỉ trích vì không kiểm soát chặt biên giới, đôi khi bị cáo buộc sử dụng dòng người di cư như công cụ gây áp lực ngoại giao. Madrid đang thúc đẩy đối thoại với Rabat để tránh tái diễn các đợt vượt biên đột ngột.
Đối với người dân Ceuta, tình hình gây ra áp lực lớn lên hạ tầng y tế, an ninh và xã hội của một thành phố nhỏ. Nhiều cư dân lo ngại về an ninh và khả năng tiếp nhận. Trong khi đó, các tổ chức nhân quyền kêu gọi đối xử nhân đạo với người di cư, đặc biệt là trẻ em và phụ nữ, đồng thời tìm giải pháp dài hạn thay vì chỉ dựa vào biện pháp quân sự.
Cuộc khủng hoảng tại Ceuta một lần nữa cho thấy châu Âu vẫn chưa có cách tiếp cận bền vững đối với vấn đề di cư từ châu Phi. Biên giới trên đất liền giữa Morocco và các vùng lãnh thổ Tây Ban Nha tiếp tục là điểm yếu. Nếu không có sự hợp tác thực chất giữa Madrid, Rabat và Liên minh châu Âu, các đợt vượt biên ồ ạt tương tự rất có thể sẽ tái diễn trong thời gian tới.
Tây Ban Nha đang cố gắng vừa kiểm soát biên giới, vừa tránh để tình hình leo thang thành cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn hơn. Những ngày tới sẽ cho thấy liệu việc điều quân và tăng cường hợp tác với Morocco có đủ để ổn định tình hình hay không.