Ngày 24/7, một đám cháy rừng mạnh tại vùng Madrid đã tiến sát và đi qua khu vực Khu phức hợp Liên lạc Không gian sâu Madrid (MDSCC) của NASA, buộc cơ quan này phải sơ tán toàn bộ khoảng 90 nhân viên. Đây là một trong ba trạm chính của Mạng lưới Không gian sâu (DSN), hệ thống liên lạc quan trọng giúp NASA duy trì kết nối với các tàu vũ trụ trong hệ Mặt Trời và xa hơn.
MDSCC nằm tại thị trấn Robledo de Chavela, cách trung tâm Madrid khoảng 65 km về phía tây. Cơ sở này có một ăng-ten đường kính 70 mét và năm ăng-ten 34 mét, đóng vai trò then chốt trong việc gửi lệnh và nhận dữ liệu từ các sứ mệnh như Voyager 1, Voyager 2 và Kính viễn vọng Không gian James Webb. Khi đám cháy bùng phát mạnh do nắng nóng và hạn hán kéo dài, chính quyền địa phương đã ban bố tình trạng khẩn cấp và sơ tán hàng chục nghìn người dân trong khu vực.
Theo thông báo chính thức của NASA, toàn bộ nhân viên đã được sơ tán an toàn. Lửa đã đi qua khuôn viên trạm, nhưng đến ngày 25/7, đội phản ứng khẩn cấp thực hiện kiểm tra sơ bộ và xác nhận thiệt hại chủ yếu tập trung ở mặt đường và thảm thực vật xung quanh. Các ăng-ten và công trình chính không bị hư hại đáng kể về kết cấu.
Người dân theo dõi trận cháy rừng tồi tệ nhất lịch sử vùng Madrid, Tây Ban Nha trong đêm 24/7. Thảm họa đã buộc chính quyền phải sơ tán và yêu cầu hàng vạn người trú ẩn tại chỗ. Ảnh: AFP
Trong thời gian chờ đánh giá đầy đủ và cho phép trở lại, NASA đã chuyển toàn bộ hoạt động hỗ trợ sứ mệnh sang Khu phức hợp Liên lạc Không gian sâu Goldstone tại California. Việc chuyển đổi diễn ra suôn sẻ, đảm bảo liên lạc với các tàu vũ trụ không bị gián đoạn.
Mạng lưới DSN gồm ba trạm đặt cách nhau khoảng 120 độ kinh độ tại Goldstone (Mỹ), Madrid (Tây Ban Nha) và Canberra (Australia). Thiết kế này cho phép luôn có ít nhất một hoặc hai trạm có thể “nhìn thấy” bất kỳ tàu vũ trụ nào ở bất kỳ thời điểm nào. Việc một trạm tạm thời ngừng hoạt động làm tăng áp lực lên hai trạm còn lại, đặc biệt khi DSN vốn đã phải xử lý khối lượng công việc lớn từ nhiều sứ mệnh đang hoạt động đồng thời.
Các chuyên gia lưu ý rằng hệ thống vốn đang trong tình trạng quá tải. Nếu một trạm mất khả năng vận hành lâu dài, quá trình truyền dữ liệu về Trái Đất và gửi lệnh lên các tàu vũ trụ có thể bị chậm lại đáng kể. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các sứ mệnh đang ở giai đoạn then chốt như chương trình Artemis hướng tới Mặt Trăng.
Cháy rừng tại Tây Ban Nha và Pháp trong tháng 7 năm 2026 là một phần của làn sóng cháy lớn trên khắp châu Âu, được thúc đẩy bởi nhiệt độ cao kỷ lục và điều kiện khô hạn. Hàng trăm nghìn người đã phải sơ tán. Sự kiện tại MDSCC cho thấy ngay cả cơ sở hạ tầng khoa học quan trọng cũng không nằm ngoài tầm ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và thời tiết cực đoan.
Hiện NASA đang phối hợp với chính quyền địa phương và Đại sứ quán Mỹ để theo dõi tình hình. Khi khu vực được tuyên bố an toàn, nhân viên sẽ trở lại và tiến hành kiểm tra chi tiết hơn. Việc các ăng-ten sống sót qua đám cháy được xem là tin vui lớn, giúp duy trì “cầu nối” giữa Trái Đất với những sứ mệnh xa nhất của nhân loại.