Cấu trúc quyền lực Iran chao đảo: danh sách hàng loạt lãnh đạo cấp cao thiệt mạng sau không kích

Cuộc xung đột vũ trang leo thang giữa Iran và liên minh Mỹ – Israel từ cuối tháng 2/2026 đang tạo ra những rung chấn chưa từng có đối với lịch sử chính trị đương đại của quốc gia Trung Đông này. Hàng loạt báo cáo từ các hãng thông tấn quốc tế đồng loạt xác nhận một tổn thất nhân sự quy mô lớn đã xảy ra ở giới chóp bu chính trị, quân sự và tình báo Iran sau các chiến dịch oanh kích nhắm mục tiêu chuẩn xác.

Dưới đây là danh sách chi tiết các nhân vật quyền lực hạt nhân của Tehran đã được xác nhận thiệt mạng:

1. Đại giáo chủ Ali Khamenei Đây là tổn thất mang tính bước ngoặt đối với thể chế Cộng hòa Hồi giáo. Truyền thông nhà nước Iran cùng nhiều nguồn tin quốc tế xác nhận Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei đã thiệt mạng trong đợt oanh kích ngày 28/2/2026 ngay tại văn phòng ở trung tâm thủ đô Tehran.

Cầm quyền từ năm 1989, ông Khamenei không chỉ là biểu tượng tinh thần mà còn là người nắm quyền sinh sát tối thượng đối với quân đội, hệ thống tư pháp, chính sách đối ngoại và chương trình hạt nhân. Giới quan sát quốc tế, bao gồm hãng tin Reuters và BBC, nhận định sự ra đi của ông có nguy cơ làm sụp đổ mạng lưới trung thành đa tầng được rèn giũa suốt hơn ba thập kỷ qua, đẩy Iran vào vòng xoáy tranh giành quyền lực tàn khốc.

2. Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Ali Larijani Ngày 17/3/2026, các đợt không kích tại Tehran tiếp tục cướp đi sinh mạng của ông Ali Larijani. Xuất thân từ Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và từng là Chủ tịch Quốc hội, ông Larijani là nhân vật hiếm hoi duy trì tầm ảnh hưởng bao trùm trên cả ba mặt trận: chính trị, quân sự và ngoại giao.

Tờ The New York Times đánh giá ông là phái viên thực dụng chủ chốt trong các nỗ lực đàm phán hạt nhân. Việc ông tử trận để lại một khoảng trống lớn trong khả năng duy trì kênh đối thoại chiến lược của Tehran với phương Tây.

3. Tư lệnh Lực lượng Basij Gholamreza Soleimani Rạng sáng 17/3/2026, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) xác nhận đã tiêu diệt thành công Tư lệnh lực lượng dân quân Basij Gholamreza Soleimani tại một khu trại mới thiết lập. Nắm trong tay lực lượng bán quân sự với hàng triệu thành viên, ông Soleimani là "lá chắn thép" bảo vệ chế độ từ bên trong. Sự kiện này được đánh giá là đòn giáng mạnh vào khả năng kiểm soát an ninh nội bộ và trấn áp bạo loạn của Tehran trong thời chiến.

4. Bộ trưởng Tình báo Esmail Khatib Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã lên tiếng xác nhận sự hy sinh của Bộ trưởng Tình báo Esmail Khatib vào ngày 18/3/2026. Đóng vai trò là "người gác đền" của hệ thống phản gián Iran, cái chết của ông Khatib làm bộc lộ những lỗ hổng an ninh nghiêm trọng, tạo điều kiện cho các cơ quan tình báo đối phương, đặc biệt là Mossad, khoét sâu vào mạng lưới phòng ngự của quốc gia này.

5. Thư ký Hội đồng Quốc phòng Ali Shamkhani Hãng thông tấn IRNA xác nhận ông Ali Shamkhani đã thiệt mạng trong đợt tấn công ngày 28/2. Từng là kiến trúc sư trưởng đằng sau thỏa thuận bình thường hóa quan hệ lịch sử với Saudi Arabia năm 2023, ông Shamkhani được coi là "bộ nhớ chiến lược" của Iran. Tổn thất này làm suy yếu nghiêm trọng nhãn quan địa chính trị dài hạn của bộ máy lãnh đạo hiện tại.

6. Giới chức cấp cao Lực lượng vũ trang và IRGC Đợt không kích ngày 28/2/2026 cũng đã xóa sổ gần như toàn bộ dàn lãnh đạo cấp cao nhất của hệ thống quốc phòng Iran, bao gồm:

Thiếu tướng Mohammad Pakpour (Tổng Tư lệnh IRGC): Người trực tiếp chỉ đạo tác chiến phi đối xứng và giám sát mạng lưới proxy (lực lượng ủy nhiệm) tại Trung Đông.

Tướng Abdolrahim Mousavi (Tổng Tham mưu trưởng Lực lượng vũ trang): Mắt xích sống còn trong việc điều phối chiến dịch giữa quân đội chính quy và IRGC.

Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh: Tướng lĩnh trực tiếp kiến tạo nền móng răn đe chiến lược thông qua các chương trình phát triển tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) nội địa.

7. Tổn thất đội ngũ "Bộ não kỹ thuật" Không dừng lại ở giới tinh hoa chính trị, chiến dịch tấn công còn nhắm trực diện vào hệ sinh thái kỹ thuật quân sự của Iran. Các chuyên gia hoạch định và thiết kế vũ khí nòng cốt như Salah Asadi, Mohammad Shirazi, Hossein Jabal Amelian và Reza Mozaffari Nia đều có tên trong danh sách tử nạn. Động thái này cho thấy chiến lược nhằm triệt tiêu hoàn toàn khả năng tự phục hồi và phát triển công nghệ vũ khí của Tehran trong tương lai.

(Tổng hợp từ các nguồn: The New York Times, Reuters, BBC, Al Jazeera)