Khi tiếng còi khai cuộc World Cup 2026 vang lên tại Bắc Mỹ, FIFA sẽ chứng kiến giải đấu lớn nhất trong lịch sử bóng đá với 48 đội tuyển, 104 trận đấu và hàng triệu người hâm mộ di chuyển giữa ba quốc gia đăng cai gồm Mỹ, Canada và Mexico. Tuy nhiên, bên cạnh sự háo hức của người yêu bóng đá, một cuộc tranh luận khác đang nóng lên: cái giá môi trường mà giải đấu này phải trả.
Theo nghiên cứu của nền tảng kiểm toán carbon Greenly, World Cup 2026 có thể tạo ra khoảng 7,8 triệu tấn khí thải CO₂ tương đương (CO₂e), cao hơn gấp đôi mức phát thải khoảng 3,8 triệu tấn được ghi nhận tại World Cup Qatar 2022. Nếu dự báo này chính xác, đây sẽ là kỳ World Cup có lượng phát thải lớn nhất trong lịch sử giải đấu.
Điều đáng chú ý là khác với Qatar 2022, nơi phần lớn chỉ trích tập trung vào việc xây dựng các sân vận động mới, World Cup 2026 chủ yếu sử dụng các sân vận động đã tồn tại. Tuy nhiên, lợi ích này lại bị bù trừ bởi một yếu tố khác: khoảng cách địa lý quá lớn giữa các địa điểm thi đấu. Từ Vancouver của Canada đến Miami của Mỹ là quãng đường gần 4.500 km, trong khi nhiều đội tuyển và người hâm mộ sẽ phải liên tục di chuyển bằng máy bay giữa các thành phố đăng cai.
Các nhà nghiên cứu ước tính khoảng 87% tổng lượng phát thải của giải đấu sẽ đến từ hoạt động di chuyển của khán giả. Chỉ riêng việc hàng triệu cổ động viên quốc tế bay tới Bắc Mỹ và tiếp tục di chuyển giữa 16 thành phố đăng cai đã tạo ra lượng khí thải lớn hơn tất cả các hạng mục khác cộng lại.
Ngoài ra, việc FIFA mở rộng giải đấu từ 32 lên 48 đội tuyển cũng khiến số trận tăng từ 64 lên 104 trận. Điều đó đồng nghĩa với nhiều chuyến bay hơn, nhiều khách sạn hơn, nhiều hoạt động hậu cần hơn và lượng tiêu thụ năng lượng lớn hơn trên toàn bộ chuỗi tổ chức.
FIFA cho biết họ đang triển khai nhiều biện pháp giảm tác động môi trường như khuyến khích sử dụng giao thông công cộng, giảm phụ thuộc vào máy phát điện diesel, tăng cường tái chế và quản lý chất thải tại các thành phố đăng cai. Tuy nhiên, tổ chức này hiện chưa công bố mục tiêu phát thải carbon cụ thể cho World Cup 2026, điều khiến nhiều nhà khoa học và tổ chức môi trường tiếp tục chỉ trích.
Một khía cạnh khác thường bị bỏ qua là dấu chân carbon từ hoạt động xem bóng đá trực tuyến. Các nền tảng phát sóng, trung tâm dữ liệu, hệ thống cá cược và hàng tỷ thiết bị điện tử phục vụ người xem trên toàn cầu cũng tiêu thụ lượng điện năng khổng lồ. Theo các chuyên gia khí hậu, đây là nguồn phát thải ngày càng đáng kể trong các sự kiện thể thao hiện đại.
Từ góc nhìn rộng hơn, World Cup 2026 phản ánh nghịch lý mà thể thao toàn cầu đang đối mặt. Các giải đấu ngày càng lớn, mang tính toàn cầu hơn và tạo ra doanh thu kỷ lục, nhưng đồng thời cũng kéo theo tác động môi trường ngày càng lớn. Việc mở rộng quy mô giúp nhiều quốc gia có cơ hội tham dự hơn, nhưng cũng khiến lượng phát thải tăng mạnh do nhu cầu di chuyển xuyên lục địa.
Với dự báo từ 7,8 đến 9 triệu tấn CO₂e, World Cup 2026 có thể trở thành biểu tượng cho cuộc tranh luận giữa tăng trưởng của thể thao toàn cầu và trách nhiệm với khí hậu. Khi trái bóng bắt đầu lăn trên các sân cỏ Bắc Mỹ, câu hỏi đặt ra không chỉ là ai sẽ nâng cao chiếc cúp vàng, mà còn là liệu những sự kiện thể thao khổng lồ trong tương lai có thể phát triển mà không phải đánh đổi quá nhiều bằng môi trường hay không.